Επιστροφή στο διάγραμμα

Συντονισμός των οικονομικών πολιτικών

Πραγματικός κοινός οικονομικός χώρος σημαινει την καθιέρωση μιας κοινής, συντονισμένης οικονομικής πολιτικής εντός της ΕΕ. Με στόχο να διασφαλιστεί το ενιαίο νόμισμα και την προώθηση της ειρήνης και της ευημερίας στην Ευρώπη. Ένας τρόπος για τη δημιουργία ενός πραγματικού κοινού οικονομικού χώρου είναι η δημιουργία ενός Ευρωπαϊκού Οικονομικού Ταμείου (ΕΝΤ) και η θερμοθετηση κυρώσεων για οικονομικές ανισορροπίες. Αυτό πρέπει να ισχυει συμμετρικά τόσο για τα καθαρά ελλείμματα, καθώς και για τα καθαρά πλεονάσματα. Μονο με αυτο τον τροπο ειναι δυνατον να αντιμετωπισθει στην εσωτερικη ζώνη του ευρώ το μισθολογικό ντάμπινγκ καθως δε και η άνιση μετακινηση της ανταγωνιστικότητας.Οταν αυτο επιτευχθει μπορει να δωθει η συγκεκριμμενη εμφαση στην κοινη αυξηση της Παραγωγικοτητας . Προκειται λοιπον για το συντονισμό της μισθολογικης, νομισματικης και δημοσιονομικης Πολιτικης.

Η οικονομική και χρηματοπιστωτική Κρίση στην Ευρώπη, δείχνει σαφώς ότι τα επομενα βήματα προς την κατεύθυνση στενότερου συντονισμού των οικονομικών πολιτικών στη νομισματική ένωση μέχρι σήμερα δεν έχουν υλοποιηθεί. Αυτό οδηγεί σε τεράστιες οικονομικές ανισορροπίες εντός της Ευρωπαϊκής Νομισματικής Ένωσης, μια βασική αιτία της χρηματοπιστωτικής και οικονομικής κρίσης. Προσεγγίσεις για την επίλυση της κρίσης, όπως η ρύθμιση της χρηματοπιστωτικής αγοράς, μια ισχυρότερη αναδιανομή ή μια ευρύτερη δημόσια χρηματοδότηση μέσω ομολόγων Ευρώ, δεν αρκουν απο μονες τους για την διορθώση μακροοικονομικων ανισορροπιων μεταξύ των χωρών της νομισματικής ένωσης. Ακριβώς αυτές οι ανισορροπίες του εμπορικού ισοζυγίου και του ισοζυγίου πληρωμών είναι αυτες που φέρνουν μεμονωμένα κράτη κάτω από τεράστια ανταγωνιστικη πιεση και επιτρέπουν επικίνδυνες φούσκες, όπως η φούσκα των ακινήτων στην Ισπανία. Αυτο το ενδο-ευρωπαϊκό πρόβλημα μπορεί να ξεπεραστεί μόνο με μια πραγματική κοινή οικονομική ζώνη, της οποίας πολιτικός στόχος είναι η εξίσωση του ισοζυγίου πληρωμών μεταξύ των χωρών της ζώνης του ευρώ

Τι πρεπει να γινει?

Ένας τρόπος για τη δημιουργια αυτυ του γνήσιου κοινού οικονομικού χώρου είναι η καθιερωση ενός Ευρωπαϊκού Οικονομικού Ταμείου (ΕΝΤ). Αυτό θα μπορουσε να πάει ένα βήμα πιο μπροστα ​​από το ισχυον Συμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης, το οποιο δεν εβλεπε τις ανισορροπίες του ιδιωτικού τομέα και ειχε επικεντρωθεί μόνο στο δημόσιο χρέος. Οπωσδηποτε θα υπηρχαν οι κυρωσεις εκ μερους του ΕΝΤ για τις ανισορροπιες στην οικονομία, οπως και συμμετρικά στα καθαρά ελλείμματα, καθώς και στα καθαρά πλεονάσματα .Μόνο έτσι ειναι δυνατον στην ευρωζώνη να αποφευχθεί το εσωτερικό μισθολογικό ντάμπινγκ και οι άνισες αλλαγές στην ανταγωνιστικότητα, και ως εκ τούτου η εστίαση θα πρέπει να κατευθυνθει προς μια κοινή αύξηση της παραγωγικότητας.Εδω προκειται για το συντονισμό των μισθών, των νομισματικών και δημοσιονομικών πολιτικών.

Κοινή πολιτική

Το πρόβλημα των διαφορετικών ταχυτητων ανταγωνιστικότητας στην Ευρώπη προκύπτει κυρίως από τις διαφορές στη αύξηση του μοναδιαίου κόστους εργασίας, γεγονός που οδήγησε σε διαφορετικά ποσοστά πληθωρισμού. Χώρες όπως η Γερμανία ειχαν σημαντικα χαμηλότερο ποσοστό πληθωρισμού απ οτι το ποσοστό πληθωρισμού 2% στην ΕΕ , ενώ για την Ελλάδα ή την Ισπανία το ποσοστό αυτό ξεπέραστηκε .Για να αντισταθμίστουν αυτές οι διαφορές είναι αναγκαίο για τη ζώνη του ευρώ μια συντονισμένη μισθολογική πολιτική, διοτι ο πληθωρισμός καθορίζεται σε μεγάλο βαθμό από τους μισθούς. Μια συντονισμένη μισθολογική πολιτική σημαινει τότε ιδιαίτερα ότι σε χώρες όπως η Γερμανία ή η Αυστρία, οι πραγματικές μισθολογικές αυξήσεις πρέπει να είναι πανω από το επιτόκιο της παραγωγικότητας, διότι στη Νότια Ευρώπη οι μισθοί εχουν ήδη μειωθεί σε μεγάλο βαθμό. Αυτό θα βοηθουσε τους τομείς των εξαγωγών των χωρών του Νότου και θα μπορούσε η καθοδική πορεία της φθίνουσας εγχώριας ζήτησης λόγω των περικοπών των μισθών,σε συνδυασμό με την εξαγωγικη αδύναμια και μια άκαμπτη κατάσταση κρατικης λιτότητας, κατασταση οπου βρισκονται οι χώρες της νότιας Ευρώπης, να σταματήσει. Ο συντονισμός των μισθών πρεπει να λειτουργησει τόσο θεσμικα όσο και πολιτικα, χρειάζεται καλλυτερος συντονισμός των συνδικάτων, ανοιχτες εξηγήσεις και πληροφορηαη για την εγκυροτητα των συλλογικών συμβάσεων και εναν καλλυτερο μακροοικονομικο συντονισμο μεταξύ των χωρών της ζώνης του ευρώ.

Κοινή δημοσιονομική και νομισματική πολιτική

Στην εξισωση των ποσοστων πληθωρισμού όχι μόνο, κατά μέσο όρο, αλλά από χώρα σε χώρα , μπορεί να βοηθησει ένα προοδευτικό φορολογικό σύστημα που σταθεροποιεί αυτόματα το ποσοστό του πληθωρισμού ακόμη και με μικρές αποκλίσεις .Σε περιπτωση αποκλίσεων από το στόχο για τον πληθωρισμό πρεπει να μπουν σε εφαρμογη φορολογικά κίνητρα που σε αυτη την περιπτωση λειτουργουν διορθωτικά (π.χ. φόροι εισοδήματος ως αποτέλεσμα του πληθωρισμού κέρδους). Αν υπαρχουν μεγαλύτερες αποκλίσεις τοτε μπαινουν σε εφαρμογη, ειτε επεκτατικα (σε πολύ χαμηλή αύξηση του μοναδιαίου κόστους εργασίας),ειτε περιοριστικα (σε περιπτώσεις υπερβολικών αυξήσεων του κόστους εργασίας) οικονομικα μετρα .Κρατη στα οποια τόσο ο δημόσιος όσο και ο ιδιωτικός τομέας είναι υπερχρεωμένοι, υπαρχει ο κινδυνος διακοπης στην εγχώρια ζήτηση με την εφαρμογη περικοπων και μέτρων λιτότητας. Η αναδιοργάνωση των δημόσιων οικονομικών μπορεί να επιτευχθεί για παράδειγμα με μια αναδιανεμητική φορολογική πολιτική (Horn et al. 2012). Μια μακροπρόθεσμη δημοσιονομική πολιτική ομως απαιτεί τη λήψη περαιτέρω μέτρων. Θα πρέπει να καθορίζει τις ελάχιστες τιμές για την φορολογια Εταιριων, Εισοδήματος και Πλούτου. Αυτό θα σταματουσε τον ανταγωνισμό του φορολογικού ντάμπινγκ στο εσωτερικό της ΕΕ. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι για να εφαρμοστουν αυτα ειναι απαραιτητη η μεταβίβαση των αρμοδιοτήτων των κρατών μελών.Η νομισματική πολιτική της ΕΚΤ στην ευρωζωνη θα επρεπε να είναι περισσότερο προσανατολισμένη προς την ελαχιστοποιηση εθνικων αποκλίσεων του στοχευμενου πληθωρισμου, αντί να στοχευει στον πληθωρισμο, μόνο κατά μέσο όρο .Αυτό θα μπορούσε να πετυχει σε συνεργασία με τις εθνικές κεντρικές τράπεζες, αν π.χ μέσω προσαρμογης εθνικών ελάχιστων αποθεματικών ,επηρεαζε την προώθηση ή τον περιορισμό δανεισμού της χώρας.

Οι διεθνείς ανισορροπίες θα καταργηθουν σταδιακά,λογω μιας συντονισμένης οικονομικής πολιτικής που επιτυγχανει μια πιο ομοιόμορφη ανάπτυξη της ευρωζώνης. Η στόχευση του πληθωρισμου σε εθνικό επίπεδο επιτυγχάνεται μέσω μιας συντονισμένης πολιτικής μισθών και οχι μονοπλευρα με την εφαρμογη απροσδιοριστης νομισματικης πολιτικης.Εκ τουτου δεν είναι πλέον απαραίτητη η υποτίμηση των επιμέρους νομισμάτων η οποία σε μια νομισματική ζώνη δεν είναι δυνατή εκ μερους ενος κράτους.Το τυφλό σημείο που μεχρι τωρα επικεντρώνεται μόνο στα δημόσια ελλείμματα της νομισματικής ένωσης θα ήταν σήμερα ξεκαθαρο. Επίσης, η αναδιανομή μέσω των φόρων στις επιμέρους χώρες μπορούν να δράσουν κατά των ανισορροπιών.

Με την νεα ενιαία εξελιξη των τιμων, μεμονωμένες χώρες όπως η Γερμανία και η Αυστρία, οι οποίες γίνονται όλο και φθηνότερες λογω πολύ χαμηλου πληθωρισμου, δεν επεκτείνουν πλεον τις εξαγωγές τους εις βάρος των άλλων χωρών, όπως η Ισπανία και η Ελλάδα, η οποίες με τη σειρά τους έχουν ένα υψηλότερο πληθωρισμό από ό, τι ορίζει το ποσοστό πληθωρισμού. Έτσι, αυτός ο ανταγωνισμός των μισθών ακυρώνεται μεταξύ μελών και επιτρέπει μια συγκλίνουσα ανάπτυξη στη ευρωζωνη.

Με τον καλύτερο συντονισμό και μια πραγματική νομισματική ένωση δεν θα συζητουσαμε μονον το δημόσιο εξωτερικό χρέος, αλλά και το ιδιωτικό χρέος θα ηταν θεμα απεναντι σε ξενες χωρες . Η ανισορροπία μεταξύ των εξελίξεων των τιμών στο εσωτερικο της ευρωζωνης, θα μπορούσε να αντιμετωπισθει η και να ελλατωθει. Αυτό μειώνει στο εσωτερικο της νομισματικης ενωσης εμπορικά πλεονάσματα και τα ελλείμματα. Η ροη κεφαλαιων από κυριως εξαγωγωγικες χωρες σε κυριως εισαγωγικες χώρες, παρεμποδίζεται. Αυτή η φθινουσα ροη του εξωτερικού χρέους οδηγεί σε μια καλύτερη αξιολογηση των κρατικών ομολόγων. Απο την αλλη, σταθεροποιεί επίσης τις επιμέρους εθνικές οικονομίες, δεδομένου ότι ο ιδιωτικός τομέας είναι λιγότερο χρεωμένος λογω περισσοτερο ισορροπημένων λογαριασμών κεφαλαίου κίνησης σε σύγκριση με τις άλλες χώρες. Ετσι ελαχιστοποιουνται οι πιθανοτητες ΦΟΥΣΚΑΣ στην αγορά.

πηγή

Flassbeck, H. (2012a) Ansprache bei dem Neujahrsempfang der DGB Region Frankfurt-Rhein-Main, Tonbandabschrift, 8.

Flassbeck, H. (2012b): Am deutschen Wesen…, Wirtschaft und Markt, Januar 2012.

Flassbeck, H. (2011): Eurozone pointers to a new global monetary system, Europe’s World, Summer 2011, S.54-58.

Horn, G., Linder, F., Tober, S. & Watt, A. (2012): Quo vadis Krise? Zwischenbilanz und Konzept für einen stabilen Euroraum, IMK-Report Nr. 75, Düsseldorf.

Marterbauer, M. / Feigl, G. (2012): Die EU-Fiskalpolitik braucht gesamtwirtschaftlichen Fokus und höhere Einnahmen, Abteilung Wirtschafts- und Sozialpolitik der Friedrich-Ebert-Stiftung (hg.), Oktober 2012.

Schulmeister, S. (2012): Ein New Deal für Europa: Überwindung der großen Krise und Erneuerung des Europäischen Sozialmodells. Perspektive, Friedrich-Ebert-Stiftung, Juni 2012, 4.

Αναδόμηση του τραπεζικού συστήματος

Η ρύθμιση του τραπεζικού συστήματος μπορεί να συμβάλει στο να συγεντρωθει η τραπεζική λειτουργια στο κατ εξοχην εργο της - συλλογη καταθέσεων και να χορηγηση δάνειων-. Για το διαχωρισμό των κλασικών εμπορικών τραπεζών και των επενδυτικών τραπεζών, υπάρχουν διαφορετικές προτάσεις, οι οποίες διαφέρουν ως προς το βαθμό δυνατοτητων τους. Άλλα σημεία εκκίνησης είναι: αυξηση των κεφαλαιακων απαιτήσεων στον τραπεζικό τομέα και καθορισμος μεθοδων για να επιτρέπουν την ομαλή πτώχευση των τραπεζών. Ως θεσμική καινοτομία θεωρειται σε αυτη την μεθοδο επιλυσης η εισαγωγή μιας τραπεζικής ένωσης.Η αποτέλεσματικοτητα των μέτρων εξαρτάται από το βαθμό της εφαρμογής τους, προκειται δηλ.για μια εσωτερικη σταθεροποιηση του τραπεζικού συστήματος και για αυτο το λογο δεν θα επρεπε το κόστος μιας πιθανής εκκαθάρισης των τραπεζών να επομιζονται τα κρατη μελη. Με καταλληλους μηχανισμους ελαχιστοποιησης κινδυνων και ρισκων θα μειωθει και η σπουδαιοτητα των κερδοσκοπικων λειτουργιων.

Από το ξέσπασμα της κρίσης το 2007, πολλές τράπεζες έπρεπε να διασωθούν με χρήματα των φορολογουμένων, μέσω του λεγόμενου «bail-out». Για να περιοριστει μια επικείμενη πτώχευση των επιμέρους τραπεζών καθως δε και ριψοκίνδυνες τραπεζικές συναλλαγές, ειναι αναγκαια η προταση ουσιαστικων αντισταθμιστικων μετρων. Είναι αναγκαίο να αποπευχθει ο κινδυνος να ερθουν επιμέρους τράπεζες στο χείλος του γκρεμού και στη συνέχεια,λογω του μέγεθος τους και της αλληλεξάρτησή τους με άλλα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, να φερνουν σε αμεσο κίνδυνο στο σύνολο του το χρηματοπιστωτικο και οικονομικο συστημα. Σε αυτή την περίπτωση, μόνο το Κρατος παραμένει ως πιθανή σανίδα σωτηρίας. Εδώ παρουσιαζονται τρία βήματα για ουσιαστικο περιορισμό των τραπεζικών δραστηριοτήτων ως λύση για την οικονομική και χρηματοπιστωτική κρίση.

Διαχωρισμός των τραπεζών

Προς το παρόν, θα συζητηθούν διάφορα μοντέλα για τον διαχωρισμό της εμπορικής και επενδυτικής τραπεζικής πολιτικης, που διαφέρουν ως προς την έκταση και τις προϋποθέσεις του διαχωρισμού. Τέσσερα από αυτα περιγράφονται εδώ, για να πιστοποιησουν την ένταση της πολιτικής συζήτησης. Ο εφαρμοσμενος στις ΗΠΑ Volcker-Rule προβλέπει την απαγόρευση του ιδιαιτερα βραχυπρόθεσμου κερδοσκοπικου απολυτα ίδιου εμποριου και τον περιορισμό των επενδύσεων σε περιουσιακά στοιχεία υψηλού κινδύνου, όπως τα ιδιωτικά επενδυτικά κεφάλαια και τα hedge funds. Για την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, έχει προτείνει η ομάδα του Erkki Liikanen, Πρόεδρου τηςΤράπεζας Φινλανδίας , σε δύο περιπτώσεις τον διαχωρισμο των τραπεζών σε επενδυτικές και εμπορικές τράπεζες:Πρώτον, όταν οι επενδυτικη δραστηριότητα της τράπεζας υπερβαίνει το 25% του συνόλου των περιουσιακών στοιχείων της ή / και αν απορριφθει το σχεδιο διευθέτησης από την εποπτική αρχή. Δεύτερον, πρέπει σε κάθε περίπτωση να έρθει σε διαχωρισμό, εάν η επενδυτική δραστηριότητα υπερβαίνει το όριο των € 100 δισεκατομμυρίων.. Οι προτάσεις του ΟΟΣΑ προχωρουν περαιτέρω, επειδή γενικά προβλέπουν τον διαχωρισμό των τραπεζών σε εμπορικές και επενδυτικές τράπεζες. Συνέργειες σε δομές Holding μπορούν ακόμα να χρησιμοποιηθούν, εφ 'όσον δεν θέτονται μεταξυ τους σε κίνδυνο τα επιχειρηματικα τμήματα,με τις πράκτικες τους.Ισχυουν ξεχωριστες κεφαλαιακές απαιτήσεις. Στις Ηνωμένες Πολιτείες, το σύστημα αυτό εφαρμοστηκε πολυ καιρό. Η λεγόμενη Glass-Steagall Act ήταν μια εμπειρια από την οικονομική κρίση του 1929. Ο κανόνας αυτός, όμως, καταργήθηκε μετά την απελευθέρωση της αγοράς στη δεκαετία του '90. Στη Γερμανία επισης, γινονται παρόμοιες προτάσεις, με την επεκταση να συμπεριλάβει την απαγόρευση των ιδιαίτερα επικίνδυνων ίδιων λογαριασμων και για τους δύο τύπους των τραπεζών όσο λειτουργουν με χρήμα της κεντρικής τράπεζας. Ομοίως, δεν επιτρεπεται να εχουν οι τράπεζες επιχειρηματικές σχέσεις με τα θεσμικά όργανα που ασχολούνται με επικίνδυνους ιδιους λογαριασμους . Επιπλέον, το SPD ζητά τον περιορισμό των μπόνους και των άλλων μεταβλητών των μισθών των τραπεζικών υπαλλήλων. Η διόγκωση των φουσκων περιορίζεται περαιτέρω, καθώς μειωνονται και τα κίνητρα για υπερβολική ανάληψη κινδύνων στις τραπεζικές συναλλαγές. Αυτό επιτυγχανεται ιδιαίτερα όταν επισης ο μακροπρόθεσμος προσανατολισμος καθως δε και μια αυξημένη ευαισθησία για κινδυνους ,εισάγονται στις μεταβλητες αποδοχες .

Κεφαλαιακή επάρκεια

Αλλά ενα έξυπνο διαχωριστικο συστημα τραπεζων από μόνο του δεν μπορεί να αποτρέψει τις κρίσεις στις χρηματοπιστωτικές αγορές.Ενα σημαντικό μέτρο ωστόσο ειναι, η ρυθμιση ζωνης ασφάλειας των τραπεζών μεσω αυξήσης των δικων τους κεφαλαίων. Ετσι αυξανεται η προστασια της τράπεζας απο τυχον ανικανοτητα πληρωμων, όταν πρόκειται για μια επανεκτίμηση των στοιχείων του ενεργητικού. Στο πλαίσιο των κατευθυντήριων γραμμών BASEL ΙΙΙ, υποχρεονονται όλες οι ευρωπαϊκές τράπεζες να κρατησουν τουλάχιστον 5% του συνολικού ενεργητικού τους ως Ιδια κεφάλαια. Αυτή η δομημένη χρηματοδότηση οπως και οι βραχυπρόθεσμες συμβάσεις αξιολογουνται με αυξημενο Ρισκο. Επιπλέον, θα ήταν λογικό να κάνουν τις κεφαλαιακές απαιτήσεις αντικυκλικά, δηλαδή σε περιόδους αναπτυξης καλλυτερη, να εμφανίζουν δε μικρότερη κεφαλαιακή βάση σε περιόδους ύφεσης, με τον τρόπο αυτό είναι δυνατόν φουσες ή πιστωτικες κρίσιμες στιγμές να εξουδετερώνονται. Σε αυτο το πλαίσιο εχει μια προσθήκη στις κεφαλαιακές απαιτήσεις για τα όρια σχετικά με τα μέτρα κινδύνου στο δανεισμό,νοημα οπως π.χ το «loan-to-value Ratio» .Μόνο με αυτο τον τροπο μπορουν τα Ιδια κεφάλαια σε περίπτωση ανάγκης να είναι αρκετα για την διασωση της τράπεζας πριν από την υπερχρέωση .

Bail-in αντί για bail-out

Δεδομένου ότι οι τράπεζες επωφεληθηκαν πριν από την έκρηξη της χρηματοπιστωτικής φούσκας λογω επικίνδυνων επιχειρηματικών πρακτικών, θα επρέπε να στηριξουν την διάσωση των τραπεζών μεσω του χρηματοπιστωτικου συστηματος. Μόνο με αυτόν τον τρόπο επανασυνδέονται ρισκο και ευθύνη .Επ αυτου καταθετει η οικονομολόγος Weder di Mauro, ένα μοντέλο για μια τραπεζική ένωση με τρία βασικά συστατικά. Μια κοινή τραπεζική εποπτεία, ένα καθεστώς για τη ρύθμιση των τραπεζών και κοινή ασφάλεια καταθέσεων. Έτσι, θα εφαρμόζονται, παραλληλα με την ευρωπαϊκή κεντρική εποπτεία, υπο την ευθύνη της ΕΚΤ, και επιλογές Ελέγχου και Ευθύνης σε ευρωπαϊκο πλεον αντί σε εθνικό επίπεδο ,ετσι ωστε να αποφευγεται σύγκρουση συμφερόντων που προκύπτουν από την ποικιλομορφία διαφορων φασεων.

εγγύησης των καταθέσεων (δική εικονογράφηση).

Για μια αποτελεσματική ρύθμιση του ευρωπαϊκού τραπεζικού συστήματος, πρεπει η Τράπεζα της Ένωσης να συμπεριλαβει όλες τις τράπεζες των χωρων της ΕΕ-27. Ωστόσο, η προσχώρηση των τραπεζών προυποθετει ένα αντίστοιχο προσόν μεσω της αναπροσαρμογής της αξίας των περιουσιακών στοιχείων του Ενεργητικου και έτσι ενδεχομένως την αναγκαία ανακεφαλαιοποίηση και τη τηρηση του BASEL ΙΙΙ .Στην τραπεζική ένωση χρηματοδοτουν οι τραπεζες , σύμφωνα με την συστημική σημασία τους και το ρισκο τους, ένα ταμείο αναδιάρθρωσης .Αυτό,ειναι διαθεσιμο σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης για την διευθετηση ή Αναδιάρθρωση των υπερχρεωμένων τραπεζών.Σύμφωνα με ένα προκαθορισμένο σχέδιο εφαρμοζεται από μια νέα ανεξάρτητη υπηρεσια Αναδιάρθρωσης. Κατα την αναδιάρθρωση ή την εκκαθάριση των τραπεζών, ισχυει η υπαγωγη των συμφερόντων των πιστωτών σε σχέση με τις καταθέσεις, παρόμοια με την λύση στην Ισλανδία .Για αυτο ειναι απαραιτητο ενα πανευρωπαικο σύστημα εγγύησης καταθεσεων.

Η εισαγωγή ενός διαχωριστικου τραπεζικου σύστηματος προστατευει τις καταθέσεις μεμονωμένων αποταμιευτών και εστιάζει στην πραγματική αποστολή των τραπεζών να μετατρέψουν τις βραχυπρόθεσμες καταθέσεις σε μακροπροθεσμα δανεια σε ιδιωτες και επιχειρησεις.

Πολλαπλών επιπτώσεων στο τραπεζικό σύστημα (Caballero und Simsek 2011).

Ανάλογα με το βαθμό του τράπεζικου διαχωρισμου δεν εχει η αφερεγγυοτητα επιμέρους επενδυτικών τραπεζών τόσο μεγάλες συνέπειες για το χρηματοπιστωτικό σύστημα στο σύνολό του, διοτι δεν είναι πλέον ο δανεισμός αλλα, η ολη κυκλοφορια της οικονομίας που σταματαει απότομα. Λόγω των υψηλότερων απαιτήσεων για κεφαλαιακη επαρκεια, το τραπεζικό σύστημα μπορεί να αντέξει ακόμη μεγαλυτερες διαταραχές των τιμών, διότι απεναντι στο Ρισκο των αναπροσαρμογών και της πτώσης των τιμών υπαρχουν μεγαλύτερες ασφαλιστικες δικλειδες. Αυτο παρεμποδιζει η αν θελουμε φρεναρει κλιμακωτές επιπτώσεις στο τραπεζικό σύστημα, αφού λιγοτερες υποχρεώσεις γειτονικων τραπεζων θα πρέπει να αφαιρούνται και οι αξιώσεις απεναντι σε τραπεζες που επονται,μπορούν να διευθετηθούν ετσι ωστε να υπαρχει αύξηση της αμοιβαίας εμπιστοσύνης μεταξύ των τραπεζών.Σε περίπτωση πτώχευσης μιας τράπεζας αναλαμβανει μια ανεξάρτητη υπηρεσια αναδιάρθρωσης την εκκαθάριση και πωληση. Σε περίπτωση κρίσης, δεν παραουσιαζεται ο Κρατος σαν σωτηριος μεσαζον αλλα οι άλλες τράπεζες με το ταμείο διάσωσης. Σε περίπτωση αδυναμίας πληρωμων, διαλυεται η τράπεζα εις βάρος των πιστωτών και ακολουθει η εκκαθάριση τμηματικα. Αυτή η σαφής προοπτική για την ομαλή πτώχευση ωθει τις τράπεζες σε μια πιο συνετή διαχείριση των ρισκων. Η δημιουργία απο τις τραπεζες ενός ταμείου αναδιάρθρωσης τραπεζών ανακουφίζει τα κράτη απο το κόστος διάσωσης των τραπεζών και την διευθετηση και διαχειρηση σε Κακές τράπεζες. Αυτό οδηγεί τελικά σε μια ανακουφηση των εθνικών προϋπολογισμών και, επομένως, σε ένα μεγαλύτερο περιθώριο ελιγμών των κρατών στην επένδυτικη και δημοσιονομικη πολιτικη. Τα περιθώρια αυτά θα μπορούσαν στη συνέχεια να χρησιμοποιηθούν για στοχευμένα μέτρα για την αύξηση της απασχόλησης και την επέκταση των εκπαιδευτικών συστημάτων.

Ανώτερες και αντικυκλικα εφαρμοσιμες κεφαλαιακες απαιτήσεις ειναι σε θεση να αντισταθμίζουν φούσκες στις χρηματοπιστωτικές αγορές. Διοτι ακριβως τη στιγμη που μια αύξηση των τιμών προωθει την κερδοσκοπια η ιδια η κερδοσκοπία λόγω των υψηλότερων κεφαλαιακών απαιτήσεων ακριβαινει και ετσι περιορίζεται. Επισης ειναι δυνατον με την προωθηση ενος „loan-to-value Ratios“ το τραπεζικο ρισκο στην δανειοδοτηση να περιοριζεται σε ενα επιπεδο το οποιο σε περιπτωση κρισης θα μπορουσε να ρυθμιστει με το απόθεμα του κεφαλαίου.Νέοι κανόνες για τα μπονους των διαχειριστων και μεταβλητες αμοιβες,ρυθμίζουν μια μαζικη συμπεριφορά ,διοτι διαφοροι παραγοντες της χρηματοπιστωτικης αγορας,τοσο στην δανειοδοτηση οσο και στα χρεόγραφα συναλλαγών,προσανατολιζονται σε μακροπρόθεσμα οφέλη.Οι βραχυπρόθεσμες κερδοσκοπικές πολιτικες οπως π.χ Rent-seeking χάνουν σε ενδιαφερον. Εκτος αυτου, ανάλογα με τον βαθμό διαχωρισμου σε επενδυτικη και επιχειρησιακη Τραπεζα ειναι λιγοτερο κεφαλαιο διαθεσιμο διοτι φθηνες καταθεσεις δεν επιτρεπεται να χρησιμευουν σαν κεφαλαιακη επαρκεια. Επίσης, περιορίζει τον κίνδυνο του σχηματισμού χρηματοπιστωτικων φούσκων περαιτέρω. Αυτος ο περιορισμος στην κερδοσκοπική συμπεριφορά των παραγόντων σημαίνει επίσης ότι οι τιμές που λαμβάνονται σε μια αναγκαστική πώληση είναι πιο κοντά στην αρχική τιμή . Αυτό μειώνει τις απώλειες απο κατασχέσεις, καθώς και τις απωλειες αποσβέσεων των τραπεζών και, ως εκ τούτου, οι κίνδυνοι που προκύπτουν από την ακίνητη περιουσία ελαχιστοποιουντε για ολοκληρο το οικονομικο συστημα. Αυτά τα μέτρα για περιορίσμο στις λειτουργίες της χρηματοπιστωτικής αγοράς των τραπεζών είναι ένα βήμα προς την επίλυση της κρίσης, παραμένουν ομως χωρίς μόνιμη επίδραση, αν δεν αλλαξουν οι κανόνες στις οικονομικές και στα φορολογικα συστηματα τους ετσι ωστε η πραγματική οικονομική δραστηριότητα να αποκτά και πάλι την ελκυστικότητα που χρειαζεται.

πηγή

Asmussen, J. (2013): Panel 1: Die Krise im sechsten Jahr – Was bleibt zu tun?. In: Tagungsdokumentation zur Die Bankenunion: Wer zahlt die Zeche? Zur Ausgestaltung eines Aufsichts- und Abwicklungsregimes für Banken in der Euro-Zone (hrsg.) Abteilung Wirtschafts- und Sozialpolitik der Friedrich-Ebert-Stiftung, Bonn, S.8-10.

European Systemic Risk Board (ESRB) (2011): Recommendation of the European Systemic Risk Board of 21 September 2011 on lending in foreign currencies, Official Journal of the European Union, 2011(1), C 342/1-47.

Horn, G., Linder, F., Tober, S., Watt, Andrew (2012): Quo vadis Krise? Zwischenbilanz und Konzept für einen stabilen Euroraum. Institut für Makroökonomie und Konjunkturforschung (IMK) (Hg.), IMK Report 75, Oktober 2012, 28.

Liikanen, E., Bänzinger, H., Campa .M., Gallois, L., Goyens, M., Krahnen, J.P., Mazzucchelli, M., Sergeant, C., Tuma, Z., Vanhevel, J., Wijffels, H. (2012): High-level Expert Group on reforming the structure oft he EU banking sector. Chairman: Erkki Liikanen, 02. Oktober 2012, Brüssel.

Minsky, H. (2011): Instabilität und Kapitalismus, Joseph Vogl (hg.), diaphenes Verlag, 142.

Sachverständigenrat (2012): Vom Binnenmarkt zur Bankenunion: Ein Vorschlag des Sachverständigenrates zur Begutachtung der gesamtwirtschaftlichen Entwicklung, Arbeitspapier 09/2012, November 2012, 7.

Schneider, C. (2013): Einführung und politische Schlussfolgerungen. In: Tagungsdokumentation zur Die Bankenunion: Wer zahlt die Zeche? Zur Ausgestaltung eines Aufsichts- und Abwicklungsregimes für Banken in der Euro-Zone (hrsg.) Abteilung Wirtschafts- und Sozialpolitik der Friedrich-Ebert-Stiftung, Bonn, S.4-7.

Steinbrück, P. (2012), „Vertrauen zurückgewinnen: Ein neuer Anlauf zur Bändigung der Finanzmärkte“, SPD, Berlin.

Weder di Mauro, B. (2013): Panel 2: Die europäische Bankenunion . ein zahnloser Tiger? (hrsg.) Abteilung Wirtschafts- und Sozialpolitik der Friedrich-Ebert-Stiftung, Bonn. Zur Ausgestaltung eines Aufsichts- und Abwicklungsregimes für Banken in der Euro-Zone (hrsg.) Abteilung Wirtschafts- und Sozialpolitik der Friedrich-Ebert-Stiftung, Bonn, S.18-20.

Zentrum für Europäische Wirtschaftsforschung (ZEW) (2013): Trennbanken: Eine analytische Bewertungen von Trennbankelementen und Trennbankensystemen in Hinblick auf Finanzmarkstabilität. Abschlussbericht für den Bundesverband Öffentlicher Banken Deutschlands (VÖB), Mannheim: Zentrum für Europäische Wirtschaftsforschung, 69.

Caballero, R. / Simsek, A. (2011): Fire Sales in a Model of Complexity. Working Paper, National Bureau of Economic Research, March 14 2011, 1-41.

Καθιέρωση του Ευρώομόλογου

Εισάγωγη ευρωομολογου σημαίνει ότι οι χώρες της ζώνης του ευρώ εκδιδουν κοινά ομόλογα για την κρατική χρηματοδότηση με κοινη εύθυνη. Για την ακριβη εφαρμογή, υπάρχουν αρκετά μοντέλα που διαφέρουν ως προς το βαθμό της κοινής ευθύνης και δανεισμού. Με την εισαγωγή των ευρωομολόγων,πεφτει το μέσο επίπεδο των επιτοκίων στα κρατικά ομόλογα των ευρωπαϊκών χωρών, διευκολύνοντας έτσι τη χρηματοδότηση των κρατών. Ταυτόχρονα, η κοινή ευθύνη ενισχύει επίσης τη θέση των χωρών απεναντι στις χρηματοπιστωτικές αγορές επηρεαζοντας την εθνική αξιολόγηση από τους οργανισμούς αξιολόγησης επί του κόστους χρηματοδότησης των κρατών.

Η έλλειψη εμπιστοσύνης στα κρατικά ομόλογα και η ως εκ τουτου επιβαρυνση απο τους τοκους οδηγεί σε ένα τεράστιο βάρος για τους εθνικούς προϋπολογισμούς των επιμέρους χωρών της ζώνης του ευρώ. Οι δυσκολίες για την αναχρηματοδότηση των επιμέρους χωρών επιδεινώθηκαν από το γεγονός ότι οι τράπεζες έπρεπε να διασωθούν σε μεγάλη κλίμακα. Επειδή στη ευρωζωνη, σε αντίθεση με τις Ηνωμένες Πολιτείες, δεν υπάρχει κοινή δημόσια χρηματοδοτηση, αλλά κάθε χώρα εκδίδει τα δικά της ομόλογα, επιτρέπει τους κερδοσκόπους να κάνουν εικασίες για την παραίτηση μεμονωμένων κρατών από το ευρώ. Αυτό το πρόβλημα,θετει την ιδέα της έκδοσης Ευρωομολογων ως κοινή ιδεα ευρωπαϊκών ομολόγων. Η βασική ιδέα πίσω από τα ευρωομολογα είναι ότι, οι χώρες του ευρώ στις κεφαλαιαγορές απορροφούν απο κοινου το χρέος και το Κεφαλαιο για το οποιο απο κοινου ευθυνονται το μοιραζονται μεταξυ τους. Η από κοινού και εξ ολοκληρου ευθύνη εντός της ευρωζωνης συμβάλει στην αύξηση της σταθερότητας. Ταυτόχρονα, η εισαγωγή των ευρωομολόγων φέρνει χαμηλότερο κόστος χρηματοδότησης, ενισχύοντας έτσι τις προσπάθειες των κρατών να εξυγιάνουν τους προϋπολογισμούς τους.Εδω εχουμε δυο διαφορετικους τροπους προς συζητηση. Αυτοι διαφέρουν κυρίως ως προς το βαθμό της από κοινού και εξ ολοκληρου ευθυνης σε περίπτωση αφερεγγυότητας μιας χώρας της ευρωζωνης και των μηχανισμών κατανομής του Κεφαλαιου που εισπρατεται από τα Ευρωπαϊκά ομόλογα.

Πραγματικα/γνησια ευρωομολογα

1) Η πλήρης αντικατάσταση των εθνικών ομολογιακων δανειων από ευρωομόλογα δηγεί στη συνυπευθυνότητα ολόκληρης της ευρωζωνης για το χρέος όλων των χωρών του ευρώ. Με αυτό τον τροπο κάθε χώρα ξεφευγει απο την πίεση των χρηματοπιστωτικών αγορών. Για την εισαγωγή αυτων των «καθαρών Ευρωομολογων" είναι απαραιτητη μια αλλαγή στις ευρωπαϊκές συνθήκες και συμβολαια.
2) Μια μερική αντικατάσταση των εθνικών χρηματοδοτήσεων προβλέπει ο χωρισμος σεμπλε και κόκκινα ομόλογα 2) .Για αυτο αναλαμβανονται οι ωφειλες δημόσιου χρέους μέχρι του ποσού του 60% του εθνικού ΑΕΠ ,απο κοινου με μπλε ομόλογα και έχουν προτεραιότητα έναντι των κόκκινων ομολόγων σε περιπτωση αθετησης του χρεους. Για τα κόκκινα ομόλογα, που αναλαμβανουν όλα τα εθνικα χρέη, πάνω από το όριο του 60%, παραμενει η ευθύνη στα αντίστοιχα κρατη. Τα κόκκινα ομόλογα κρατιουνται έξω από το τραπεζικό σύστημα, ώστε να μην το θέτουν σε κίνδυνο.
3) Στοσύμφωνο εξαγοράς ειναι η μείωση του δημοσίου χρέους πρωταρχικός στόχος. Οι χώρες της ευρωζώνης αποθηκεύoυν ενα μερος του χρέους τους σε ένα ταμείο απόσβεσης το οποίο υπερβαίνει το 60% του ΑΕΠ τους. Αυτό γίνεται με την προυποθεση ότι υπαρχει ένα σχέδιο αποπληρωμής με διάρκεια από 20 έως 25 χρόνια. Μεσω του ταμειου αποσβεσης χρηματοδοτουνται τα κρατη/μελη. Εφ 'όσον τα κρατη συμφωνουν με το χρονοδιάγραμμα αποπληρωμής, ειναι υπευθυνη η Κοινότητα για το χρεος.
4) Ευρώλογαριασμοί έχουν ως στόχο να εξασφαλίσουν τον βραχυπρόθεσμο δανεισμο της ευρωζωνης και, επομένως, να καταστεί η αγορά κεφαλαίων πιο ανεξάρτητη. Στην συνεχεια εκδιδονται κοινά ευρωομόλογα με διάρκεια μικρότερη του ενός έτους, με τα οποία οι μεμονωμένες χώρες, βραχυπρόθεσμα χρηματοδοτουνται. Προϋπόθεση για τη συμμετοχή στο πρόγραμμα είναι αυστηρή δημοσιονομική πειθαρχία. Ο περιορισμός του όγκου των ευρωλογαριασμών είναι 10% του ΑΕΠ της ευρωζώνης.

Μη γνησια ευρωομόλογα

Μη γνησια Ευρωομόλογα επιδιωκουν να αποκλείσουν μια κοινή ευθύνη των χωρών της ευρωζωνης. Αντ 'αυτού, θα πρέπει το κόστος ενος πειθαρχημένου δανεισμού να μειώνεται με τη δημιουργία ομολόγων με προταιρεοτητα της ΕΕ.
(1) Ευρωπαϊκα Ασφαλή Ομόλογα προβλέπουν ότι τα ομόλογα που εκδίδονται από τις χώρες της ευρωτωνης σε ύψος έως και 60% του εθνικού ΑΕΠ πάνω από πέντε χρόνια σταδιακα, αγοράζονται μέσω μιας υπηρεσία διαχείρισης χρέους. Αυτά χωρίζονται σε δύο δοσεις. Η πρώτη δόση είναι ευρωπαϊκα senior bonds, τα οποία σε περιπτωση που δεν ειναι δυνατη η πληρωμη απο την πτωχευση ακινητων του κρατους,διευθετουνται με προταιρεοτητα απεναντι στην δευτερη δοση νεων ευρωομολογων.Οι τοκοι των κρατικών ομολόγων πέφτουν, γιατί τα κράτη διατηρούν λιγότερα χρέη. Ως εκ τουτου μειώνεται το κόστος αναχρηματοδότησης. (2) Στην μορφη Ευρωπαϊκών Προτυπων Λογαριασμων,παραμενουν τα ομόλογα σε εθνικό χέρια, αλλά είναι τυποποιημένα.Η εκδοση τους υπόκειται σε αυστηρές προϋποθέσεις και καλύπτονται από εμπράγματες εξασφαλίσεις όπως η ακίνητη περιουσία ή μελλοντικά φορολογικά έσοδα.

Ένα βήμα προς τη δημοσιονομική ένωση

Όλα αυτά τα μοντέλα των Ευρωομολογων είναι μόνο ένα πρώτο βήμα για την επέκταση της ζώνης του ευρώ σε μια δημοσιονομική ένωση, ως αντιστάθμισμα για τη μεγαλύτερη ολοκλήρωση των δημόσιων οικονομικών στη ζώνη του ευρώ. Ειναι μονον προκατάληψη να πιστευεται οτι τα ευρωομόλογα με την απο κοινου ευθύνη θα εισαγουν μια επικίνδυνη καινοτομία. Δεδομένου ότι τα Εθνικα κράτη μέλη είναι μεσω καταθέσεων των εθνικών τους τραπεζών στην ΕΚΤ, ήδη μεσω των αγορων κρατικών ομολόγων στις δευτερογενείς αγορές και τα προγραμμάτων OMT έμμεσα για τα κρατικά ομόλογα άλλων χωρών υπεύθυνα. Όπως εξηγείται στην συντονισμένη πολιτική αμοιβών πρέπει να καταβληθούν προσπάθειες στη ζώνη του ευρώ, για να αντισταθμιστουν οι διαφορές στην ανταγωνιστική δραστηριότητα των επιμέρους χωρών της ευρωζώνης. Μόνο ετσι μπορει να αποφευχθεί οτι Ευρωομόλογα επεκτείνουν το δανεισμό σε ένα πολύ μεγάλο βαθμό.

Η πιθανή συμβολή των ευρω-ομολόγων για την επίλυση της κρίσης εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το μοντέλο που έχει εφαρμοστει. Όσο μεγαλύτερος είναι ο βαθμός της από κοινού ευθύνης, τόσο ισχυρότερες είναι οι άμεσες θετικές επιπτώσεις για την αξιολόγηση των ομολόγων και, συνεπώς, των δημόσιων οικονομικών. Ευρώομόλογα προσφέρουν, ανάλογα με την έκταση μιας νέας παγκόσμιας υψηλής ρευστότητας, επενδυτική ευκαιρία που θα μπορούσε να αναχθει στο νέο αποθεματικό νόμισμα.Έτσι, μια μείωση των επιτοκίων λογω ευρωομολογων υπολογίζεται μέχρι και 0,8%, μειώνοντας έτσι την επιβάρυνση από τους τόκους των χωρών του ευρώ πάνω από € 100 δισεκατομμύρια . Οι διαφορές στην αναπτυξη χρεων των επιμέρους χωρών αυξανουν την ασφάλεια των ευρωομολογων οδηγουν σε χαμηλότερο επιτόκιο από ό, τι θα είχε ως αποτέλεσμα ενας απλος μέσος ορος. Δεν ισχυει, φυσικα, ότι η Γερμανία ή η Αυστρία θα πρέπει να εχουν το μεγαλύτερο βάρος των τοκων. Γιατί ακόμη οι τοκοι απο τα ομολογα ,που εκδοθηκαν μεχρι τωρα απο Ευρωπαϊκή Επιτροπή και την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, δεν ανοιγουν φοβους για ταχεία αύξηση της επιβάρυνσης από τόκους. Ως εκ τούτου προκυπτει η συμβολή των ευρωομολόγων για την επίλυση της κρίσης: Λογω της πτώσης του κόστους χρηματοδότησης για τις χώρες που βρίσκονται σε κρίση, είναι δυνατόν για αυτες να βγουν πιο γρηγορα απο την ύφεση. Έτσι, το συνολικό κόστος της κρίσης ελλατωνεται σημαντικά. Επιπλέον δυσκολευουν τα ευρωομολογα, ανάλογα με το βαθμό της κοινής ευθύνης, την κερδοσκοπία έναντι διαφόρων χωρών. Η από κοινού εξέταση του χρέους της συνολικής ευρωζωνης μετατιθεται στο επικεντρο της προσοχής. Κατ αυτο τον τροπο κερδιζουν οι μακροοικονομικες ανισορροπιες στη ευρωζωνη και, επομένως, το ζήτημα για μια κοινή δημοσιονομική πολιτική, ως πρόκληση για δημοκρατικά νομιμοποιημένη ευρωπαϊκή πολιτική,σε σημασια.

Όσο μεγαλύτερη είναι η από κοινού ευθύνη μεσω ευρωομολογων, τόσο μικρότερος είναι ο πιστωτικός κίνδυνος. Αυτό εχει σαν αποτελεσμα μια πολύ καλή βαθμολογία,κατι που για πολλες χωρες που βρισκονται σε κρισιμη κατασταση, επιφερει και μια αποτελεσματικη εκτιμηση ετσι ωστε να μειώνονται οι κίνδυνοι του χρέους. Στην περιπτωση των πραγματικών/γνησιων ομολόγων, θα αντικαθισταται η εθνική βαθμολογια,τουλάχιστον με προσεγγίσεις, υπέρ μιας αξιολόγησης του συνόλου της ζώνης του ευρώ. Αυτό παρέχει μια νέα κινητήρια δύναμη για μια πιο συντονισμένη ευρωπαϊκή οικονομική πολιτική. Το ερώτημα είναι, σε ποιο βαθμό η πλήρης μετάβαση των δημόσιων οικονομικών στη ζώνη του ευρώ σε Ευρωπαϊκά ομόλογα,παρακινει ετσι ωστε και το ιδιωτικό εξωτερικό χρέος εντός της ζώνης του ευρώ, η οποία περιλαμβανεται επίσης συχνά στις αξιολογήσεις δημόσιου χρέους, δεν είναι πλέον συζητησιμη. Αυτό θα επιτρεπε, διαρθρωτικά προβλήματα να παραμεινουν αδιαχειριστα. Δεν θα μπορούσαν, ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα να κλείσουν,το εν πασει περιπτωσει εδω δημιουργημενο χάσμα, θα οδηγουσαν σε δημιουργια μεγαλυτερων φουσκων . Σημεία σύγκριση αυτών των κρατικών ομολόγων θα ηταν τώρα οι ΗΠΑ ή η Κίνα με παρόμοιες διαστασεις.- Η ενδο-ευρωπαϊκή σύγκριση θα επρεπε να εξαλειφθει με αυτόν τον τρόπο. Χώρες όπως η Ολλανδία και η Γερμανία δεν θα ειχαν να επωφελειθουν πλέον έμμεσα από την κρίση στις χώρες της νότιας Ευρώπης. Μέχρι τωρα, τα επιτόκια μειώθηκαν σε γερμανικα, αυστριακα και ολλανδικά κρατικά ομόλογα, καθώς οι επενδυτές αναζήτησαν ασφαλείς θέσεις αποθηκευσης για τα χρήματά τους. Με ευρωομόλογα θα ειχαν ολες οι χωρες το ιδιο ενδιαφερον να ξεπεραστει η κριση το συντομότερο δυνατό.

πηγή

Cünnen, A. / Mallien, J. (2011): Was Eurobonds Deutschland wirklich kosten. Handelsblatt, 17.08.2011, (abgerufen am 24. Juni 2013).

Hans-Böckler-Stiftung (2011): Niedrigzinsen und Eurobonds können Griechenland-Krise entschärfen, Böckler Impuls, 2011 Ausgabe 11, S.4-5.

Horn, G. (2011): Die schwachen Argumente der Euro-Bonds-Gegner. Die Zeit, 24.08.2013, (abgerufen am 25.06.2013).

Cünnen, A. / Mallien, J. (2011): Was Eurobonds Deutschland wirklich kosten. Handelsblatt, 17.08.2011, (abgerufen am 24. Juni 2013).

Hans-Böckler-Stiftung (2011): Niedrigzinsen und Eurobonds können Griechenland-Krise entschärfen, Böckler Impuls, 2011 Ausgabe 11, S.4-5.

Horn, G. (2011): Die schwachen Argumente der Euro-Bonds-Gegner. Die Zeit, 24.08.2013, (abgerufen am 25.06.2013).

Ρύθμιση των χρηματοπιστωτικών αγορών

Η απορρύθμιση των χρηματοπιστωτικών αγορών είναι μια σημαντική αιτία της χρηματοπιστωτικής και οικονομικής κρίσης. Για μια λύση στην κρίση, χρειάζεται σαφείς κανόνες. Το θέμα είναι να μειωθεί η τεράστια πολυπλοκότητα των χρηματοπιστωτικών αγορών, η αύξηση της διαφάνειας των προϊόντων που διακινούνται, καθώς και διαφανεια τις μεθόδους συναλλαγής για όλους τους φορείς της αγοράς, αλλά και για τα κράτη/μελη. Για αυτο το λογο πρεπει να ελεγχονται η και να απαγορευονται χρηματοοικονομικα προϊόντα και επιχειρηματικα μοντέλα που απειλούν τη σταθερότητα του χρηματοπιστωτικού συστήματος. Στόχος είναι να περιοριστουν ουσιαστικα offshore-banking και η πληθωρα των χρηματοοικονομικών προϊόντων. Έτσι να τεθεί παλι το χρηματοπιστωτικό σύστημα στην υπηρεσία της πραγματικής οικονομίας.

Η απορρύθμιση των χρηματοπιστωτικών αγορών έχει ένα μεγάλο μερίδιο στην κρίση των ακινήτων στις ΗΠΑ, από το οποίο στη συνέχεια ανέπτυξε μια παγκόσμια οικονομική κρίση. Όλα τα νέα, σχεδόν εξ ολοκλήρου ανεξέλεγκτα χρηματοπιστωτικά προϊόντα και επιχειρηματικά μοντέλα δεν οδηγησαν σε αποδοτικές τιμές, αλλά δημιουργησαν μια τεράστια φούσκα στην αγορά κατοικίας των ΗΠΑ , η οποία εξερράγη με ένα big bang το 2007.

Over the Counter/διαφανεια

Εκτος χρηματηστηριου OTC over-the-counter (OTC) σημειωνουν σήμερα ένα μεγάλο μέρος του όγκου των συναλλαγών. Θα επρεπε να τοποθετηθουν σε χρηματηστηριακες θεσεις.Μονον ετσι αυξάνεται η διαφάνεια και τα ρισκα του αντισυμβαλλομένου αποκαλύπτονται. Το πρόβλημα της ασύμμετρης πληροφόρησης μειώνεται

Ρυθμίση του σκιώδους τραπεζικου συστηματος

Αυτή η διαφάνεια, μπορει επίσης μέσα από μια εκ νέου ρύθμιση του σκιώδους τραπεζικού πιο εύκολα να επιτευχθεί, ετσι ωστε να υπαρχει αποτελεσματικοτητα εναντια στην απόκρυψη των ρισκων που καταφερνουν οι τράπεζες, συχνά εκτος ισολογισμού τους με δομές επενδυτικων σχηματων και εταιρειων ειδικού σκοπού. Εδω θα πρεπει να ισχύει ότι γι 'αυτες τις τραπεζες , λόγω της δραστηριότητάς τους, η οποία απλα ομοιαζει, ισχύουν οι ίδιοι κανόνες για τις τράπεζες όσον αφορά π.χ. τα κεφάλαια, τη ρευστότητα, τη διαχείριση του κινδύνου,με λιγα λογια"ίδιοι κανόνες για την ίδια δραστηριότητα» . Αυτό σημαίνει ότι, υπο την ρύθμιση του τραπεζικού συστήματος στο μέλλον, θα υποβαλλονται επίσης, τα hedge funds και ιδιωτικοι οργανισμοι μετοχών.Δεν θα μπορεί αυτό να επικρατήσει σε παγκόσμιο επίπεδο, τοτε μπορεί να ασκηθει πιεση έμμεσα σε σκιώδεις τράπεζες, ετσι ωστε όλες οι συναλλαγές εγχώριων τραπεζων αλλα και θυγατρικων τους σε αλλες χωρες με σκιωδεις τραπεζες, να φορολογουνται ειδικα η να επιτρεπεται μονο η συνεργασια τραπεζων με χρηματοοικονομικες εταιρειες,που υποκεινται σε ελαχιστη κυβερνηση.

Ελαχιστοποιηση Offshore-οικονομιων

Τελικα μόνο Offshore οικονομίες κατέστησαν δυνατή τη λειτουργια επικερδους σκιώδους τραπεζικού συστήματος. Ως εκ τούτου, ισχύει και εδώ ρυθμιστικη παρέμβαση. Η διαφάνεια αυτών των offshore οικονομίων πρέπει να αυξηθεί όχι μόνο με την διαφανεια λογαριασμων Υπολοιπου, αλλά και στους λογαριασμούς και τα περιουσιακα επίπεδα, για τις χώρες προέλευσης .Εδω θα πρεπει να υπαρξουν εκτεταμένες συμφωνίες σχετικά με την αμοιβαία συνδρομή των φορολογικών αρχών, η αυτόματη ενημέρωση των κεφαλαιακών μεταβιβάσεων, η μεταρρύθμιση του τραπεζικού απορρήτου, η βελτίωση της κατάστασης δεδομένων οπως επισης τουλάχιστον το συντονισμό των φορολογικών πολιτικών στη ζώνη του ευρώ. Επιπλέον, αυτοι οι φορολογικοι και ρυθμιστικοι παραδεισοι πρέπει παραδειγματικα να εξαλειφθουν, φορολογοντας τη μεταφορά των κερδών, μερισμάτων και τόκων από τους φορολογικούς παραδείσους, καθώς και τις μεταφορές σ 'αυτους.

Επιλογη χρηματοοικονομιων προϊόντων

Ένας τρόπος ρύθμισης, είναι να καθοριστεί ένα ποσοστό παρακράτησης 10%. Έτσι, θα πρέπει οι τράπεζες να διατηρούν/κρατουν/ το 10% των δανείων τους, να τιτλοποιουν κατ 'ανώτατο όριο μόνο το υπόλοιπο 90% και να μεταπωλουν σε τρίτους.Τετοιο ποσοστό παρακράτησης μπορεί να ρυθμιστει για όλους τους αγοραστές της πιστωτικης δεσμης. Αυτό σημαίνει ότι και ο πωλητής πρεπει να αξιολογήσει κριτικά το ρισκο του δανείου. Επιπλέον, ειναι αναγκαια μια αυξανόμενη τυποποίηση των χρηματοοικονομικών προϊόντων, με σαφείς και προσβάσιμες πληροφορίες στο εμπόριο.Συντομες πωλησεις - πώληση δηλ.χρηματοοικονομικών προϊόντων που δεν υπαρχουν- μπορεί να απαγορευθουν. Οι λιγες θετικές, μη κερδοσκοπικές λειτουργίες μπορουν να παρέχονται από άλλα χρηματοοικονομικά προϊόντα. Τα credit default swaps (CDS), αλλως ασφαλειες για μη αποπληρωμενα δανεια, θα πρέπει να ευθυγραμμίσουν το στόχο τους για τη διευκόλυνση του σχεδιασμου πραγματικων οικονομικων μεγεθων και την μεθοδολογια μέλλοντικης αβαιβεοτητας. Ως εκ τουτου θα πρεπει αυτά τα CDS να αποτελούν αντικείμενο διαπραγμάτευσης μόνο από αυτους που εμπλέκονται στην βασικη δουλεια.

Σταθερος/συνεχης έλεγχος

Η Ευρωπαϊκή Αρχή Κινητών Αξιών και Αγορών (ΕΑΚΑΑ) θα πρέπει στο μέλλον να εξασκει μια πιο αυστηρή εποπτεία του επικεφαλής της χρηματοπιστωτικής αγοράς και πάνω απ 'όλα οσον αφορα την υψηλή διαφάνεια και την τυποποίηση των χρηματοοικονομικών προϊόντων . Ενα νεο εποπτικο οργανο, θα πρέπει να τοποθετηθεί υπο την αιγίδα της ΕΑΚΑΑ με δικαιώματα παρέμβασης για τον έλεγχο των προϊόντων, να πρέπει να απαγορεύονται τα επιβλαβή προϊόντα (AK Ευρώπη), για να μπορει να απαγορευσει ανα πασα στιγμη προιοντα που ειναι επιβλαβη και τα οποία δεν έχουν σχέση με την πραγματική οικονομία.

Η ρύθμιση των χρηματοπιστωτικών αγορών θα σήμαινε, ότι τα ρισκα δεν είναι οπως παλια, αφανη και οτι η κερδοσκοπια που δεν εχει σχεση με την πραγματική οικονομία θα μειωθεί. Αυτό θα επηρεαζε τον πληθωρισμό των φουσκων και θα περιοριοριζε την εκταση της κρίσης στις χρηματοπιστωτικές αγορές. Αλλά δεν θα ηταν μόνο η απόκρυψη του ρισκου απο το Κρατος πολύ πιο δύσκολο με τη νέα ρυθμιση, αλλά και η απόκρυψη απεναντι στους άλλους συμμετέχοντες στην αγορά. Έτσι,υπαρχει περισσότερη και καλύτερη πληροφόρηση, ετσι ωστε να περιοριζονται οι ελεγχειακες ψευδαισθήσεις της αγοράς σε χαμηλά επίπεδα. Αυτό βελτιώνει την ποιότητα της αξιολόγησης του ρισκου της αγοράς και καθιστά ορισμένα υψηλού ρισκου χρηματοοικονομικά προϊόντα, ασύμφορα. Μεσω ποσοστων κρατησης προσεγγίζεται και πάλι ο κανονισμος ,οτι πρέπει να συμπίπτουν ρισκο και ευθύνη. Το γεγονός ότι τα ρισκα μπορούν να τιμωρούνται άμεσα τώρα, ελαχιστοποιείται το ενδιαφέρον για την αξιοποίηση ασύμμετρων πληροφοριων. Το αποτέλεσμα ειναι,οτι σχηματιζεται μικροτερη παγκοσμια ροη , όπου φαινομενικά εξαφανιζονται τα ρισκα πριν γίνουν κρίσιμα στον απόηχο της ροης των φουσκων και πάλι. Η ροη των CDOs ετσι μειωνεται. Μαζί με τη νέα ρυθμιση του CDS και πιο ολοκληρωτικες και αυστηρότερες κεφαλαιακές απαιτήσεις ελαττωνεται ο όγκος των εμπορικών συναλλαγών τους σημαντικά.

Ο αυστηρότερος έλεγχος των ροών κεφαλαίου αρκει για να μην υπάρχουν τυφλά σημεία με χαμηλή φορολογία και υψηλές αποδόσεις, τα οποία θα μπορουσαν αποσταθεροποιητικες τάσεις να εξαπλωθουν στο παγκόσμιο οικονομικό σύστημα. Η φοροδιαφυγή του κεφαλαίου σε παραδεισους αναχαιτιζεται, έτσι ώστε να τοποθετείται και πάλι περισσότερο στην υπηρεσία των επενδύσεων στην πραγματική οικονομία των χωρών όπου επίσης δημιουργηθηκε. Η τάση παράγμενη προστιθέμενη αξία να χρησιμοποιηται μόνο για κερδοσκοπικούς σκοπούς, είναι περιορισμένη. Αυτός ο περιορισμός σημαίνει επίσης ότι οι διεθνείς κεφαλαιαγορές δεν εξυπηρετούν πλέον την αποφυγή της φορολογίας. Offshore οικονομίες δεν μπορούν πλέον να χρησιμοποιηθούν για φοροδιαφυγη. Επιπλέον, η εφαρμογή των κανόνων του κεφαλαίου θα πρέπει να επεκταθεί και στα πρώην τυφλά σημεία των κεφαλαιοαγορων και να περιορίζει την πολυπλοκότητα της χρηματοπιστωτικής αγοράς. Η ρύθμιση του σκιώδους τραπεζικού συστήματος έχει ως συνέπεια ότι οι

Offshore οικονομίες δεν χρησιμοποιούνται πλέον για τη χρήση των κερδοσκοπικών οργανισμων που δεν υπόκεινται σε κανονισμούς για την ασφάλεια, ούτε συμμετέχουν στη χρηματοδότηση του κράτους. Επιπλέον, ο αγώνας μεταξύ των κρατών επιβραδύνεται, αφου χρειάζεται να κερδισει μέσα από την απορρύθμιση ως χωρος εγκατάστασης επιχειρήσεων. Υπάρχουν πιο δεσμευτικοι κανόνες για ένα παγκόσμιο ή τουλάχιστον ευρωπαϊκό επίπεδο, έτσι δεν εχουν ανάγκη οι χώρες να ελξουν την προσοχή απεναντι τους, μεσω αμοιβαίου έλεγχου ή ανυπαρξια ρυθμιστικου.

Η ρύθμιση του σκιώδους τραπεζικού σημαίνει επίσης ότι οι διαταραχές που προέρχονται από μεμονωμένα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα στο χρηματοπιστωτικό σύστημα, δεν μπορεί να διευρυνθεί. Τράπεζες δεν μπορούν σε περιόδους αιχμής πλέον να επωφεληθούν από την υψηλή κερδοφορία των εταιριών ειδικού σκοπού που προηγουμένως ολόκληρο το χρηματοπιστωτικό σύστημα και τα κράτη έχουν πληρωσει για το σκάσιμο μιας φούσκας. Επειδή ο λογιστικός σύνδεσμος μεταξύ τραπεζών και επιχειρήσεων ειδικού σκοπού, θετει τη Τράπεζα για τις ζημίες της Εταιρείας Ειδικού Σκοπού υπό πίεση,με αποτελεσμα οι περισσότερες διασώσεις τραπεζών να δειχνουν τη διάσωση των συνδεδεμένων επιχειρησεων ειδικού σκοπού. Δεδομένου ότι αυτές οι ΕΕΣ που ιδρυονται κυρίως για το εμπόριο με κερδοσκοπικά χρηματοπιστωτικά προϊόντα, θα μειωνοταν συνολικα αυτο το εμποριο τους. Κεφαλαιακές απαιτήσεις, οι οποίες ενισχύουν τη μακροπρόθεσμη αφερεγγυότητα και έτσι την ασφάλεια και την αμοιβαία εμπιστοσύνη στο χρηματοπιστωτικό σύστημα, αρχιζουν να ισχυουν. Μεχρι τωρα σχηματιζαν κατά κύριο λόγο ένα ανταγωνιστικό μειονέκτημα για τις ελεγχόμενες τράπεζες, δεδομένου ότι αυτές θα μπορούσαν να επηρεαστούν από σοκ μη ρυθμιζομενης τράπεζας.

Συνολικά, λογω αύξησης των κανονισμών, η ελεύθερη λειτουργία των χρηματοπιστωτικών καφαλαιοκρατικων δυνάμεων απωθειται προς τα πίσω, δυναμεις που με τον σχηματισμο ανεξελεγκτων τεραστιων φουσκων,σε φασεις αναπτυξης ειναι ιδιαίτερα κερδοφόρες,απομακρυνθηκαν απο την πραγματικη οικονομια και τελικα αναπτυχθηκαν εις βαρος τους. Σε αυτή την απόσταση, η χρηματοπιστωτική αγορά έχει αποκτήσει όλο και περισσότερο σε όγκο, όλο και περισσότερες συναλλαγές εχουν εγκατασταθεί στις αδιαφανή OTC/επιχειρησεις , αυξηθηκε η μεταβλητότητα των τίτλων μετοχων και αυξάνεται το ρισκο στις διεθνεις χρηματοπιστωτικές αγορές. Η ρύθμιση της χρηματοπιστωτικής αγοράς, οπως ρυθμίζουν εδώ μεταξύ των χρηματοπιστωτικών αγορών και οπως επισης προτείνεται στις θέσεις περι των τραπεζών , φόρο επί των χρηματοπιστωτικών συναλλαγών και φόρος περιουσίας, οδηγει στην ελλατωση του όγκου των μη παραγωγικών αγορων. Θετικές συνέπειες είναι:
Το κεφαλαιο εκτρέπεται από ένα παιχνίδι μηδενικού αθροίσματος σε παραγωγικούς σκοπούς.
Ρισκα αποφεύγονται
χρηματοπιστωτική καινοτομία και εμπορικές πρακτικές προκύπτουν, που δεν σκοπο μονο οι λίγοι άδικη παραγωγή κέρδους σε βάρος των άλλων και
η δημιουργια φουσκων γίνεται πιο απίθανη

πηγή

AK Europa (2010): Derivate: Bedeutung und Regulierungsbedarf. Arbeiterkammer, Juli 2010, 41.

AK Wien 2013:Steueroasen – im Steuersumpf. Arbeiterkammer. Sozial- und Wirtschaftsstatistik aktuell, 2013(5), 4.

Allen, F. / Carletti, E. (2010): An Overview oft he Crisis: Causes, Consequences, and Solutions, International Review of Finance, 10(1), S. 1-26.

Böckler Impuls (2008): Lehren aus der Finanzkrise. Hans-Böckler-Stiftung, Boeckler Impuls, 2008 (15), S. 3.

Dietsch, P. (2012): Symptombekämpfung reicht nicht aus: Die Regulierung des internationalen Finanzwesens am Scheideweg. Wissenschaftszentrum Berlin, WZB Mitteilungen 135, März 2012, S. 38-41.

Hein, E., Horn, G., Joebges, H., van Treeck, T., Zwiener, R. (2008): Finanzmarktkrise: erste Hilfe und langfristige Prävention. Institut für Makroökonomie und Konjunkturforschung, Hans-Böckler-Stiftung, Oktober 2008, 13.

Liebert, N., Ötsch, R., Troost, A. (2013): Deals im Dunkeln: Ziele und Wege der Regulierung von Schattenbanken. Reihe papers, Rosa Luxemburg Stiftung, 34.

Καθιέρωση φόρου χρηματοπιστωτικών συναλλαγών

Ένας ΦΧΣ προβλεπεται οπως ενας φόρος προσστιθεμενης αξιας /ΦΠΑ/ στα προιοντα,κάθε αγορά και πώληση στη χρηματοοικονομική αγορά με ένα προστιθεμενο ποσοστό. Ειδικά βραχυπρόθεσμες και κερδοσκοπικές δραστηριότητες στις χρηματοοικονομικές αγορές δεν εχουν ενδιαφερον. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα, ανάλογα με τη διαμόρφωση του σε περισσότερες επενδύσεις στην πραγματική οικονομία και στη δημιουργία περισσότερων εσόδων για τα κράτη.

Το σκασιμο της φούσκας ακινήτων το 2007 και οι σχετικές διορθώσεις των τιμών στις υποθήκες και τους τομείς τίτλων δείχνουν ότι η τιμολόγηση για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα δεν πληρούσε το επικρατεστερο παραδείγμα, κατα το οποίο οι αγορές σχηματιζουν αποτελεσματικά τις σωστές τιμές Κατά την περίοδο πριν από την κρίση, αυξηθηκε όγκος των διεθνών χρηματοοικονομικών αγορών λογω μεγάλης εισροής περιουσιακων στοιχείων και βραχυπροθεσμες επενδυτικες πολιτικες εχοντας σαν αποτελεσμα την αυξηση της μεταβλητοτητας των τιμων και τελικα την αποσταθερεοποιηση της αγορας. Για τη σταθεροποίηση της χρηματοπιστωτικής αγοράς , πρεπει η χρηματοπιστωτική αγορά να επιβραδυνθεί και να μεταφερθει πίσω σε ένα υγιές επιπεδο της πραγματικής οικονομίας. Αυτό είναι ακριβώς ό, τι μπορεί να κάνει ένας φόρο επί των χρηματοπιστωτικών συναλλαγών, καθιστώντας βραχυπρόθεσμη και επικίνδυνη συναλλαγη μη ελκυστική, ανακατευθύνοντας την επένδυση των κεφαλαίων πίσω στην πραγματική οικονομία και ενισχυοντας τη βάση των εσόδων των χωρών.Ακριβως αυτο παρεχει ενας ΦΧΣ,οταν απομυθοποιει βραχυπροθεσμο και επικινδυνο εμποριο,την επενδυση κεφαλαιων παλι προς την πραγματικη οικονομια προσανατολιζει και δυναμωνει την βαση εσοδων των χωρων. Ενας φορος χρηματοοικονομικων συναλλαγων προβλεπεται οπως ο ΦΠΑ σε αληθινα προιοντα σε καθε αγορα η πωληση με μια ποσοστιαια προσαυξηση.

Ένας τέτοιος φόρος θα πρέπει να επεκταθεί σε όλες τις κατηγορίες περιουσιακών στοιχείων, προκειμένου να διασφαλιστεί η σταθεροποιητική επίδραση του σε ολόκληρο το μεγεθος,καθιστώντας αδυνατες διαφορες στρατηγικες υπεκφυγων διαφορων παραγόντων της χρηματοπιστωτικής αγοράς. Επειδή θα ήταν πολύ απίθανο σε πρώτο στάδιο της καθιέρωσης του ΦΧΣ σε παγκόσμιο επίπεδο, είναι λογικό να τον εισαγει αρχικά μόνο σε εκείνες τις χώρες που είναι προέτοιμασμενες. Οσο περισσότερες χώρες συμμετέχουν, τόσο μεγαλύτερη είναι η επίδραση του φόρου. Εξ αιτιας της αρχης χωρας /εδρας επιτυγχάνεται εδώ επίσης το μεγαλύτερο αποτέλεσμα, αυτό σημαίνει ότι για κάθε συναλλαγή ενός ατόμου που βρισκεται στο χρηματοπιστωτικό ίδρυμα του εκαστοτε ευρωπαϊκου χώρυ, θα υπόκεινται στον ΦΧΣ. Για να επιβαρυνθουν επιμέρους πολυ κερδοσκοπικες κατηγορίες(π.χ προθεσμιακο συμβολαιο) και να ανακουφιστουν αλλοι(π.χ Ταμεια συνταξεων),προβλεπουν τα περισσοτερα Μοντελα μια κλιμακωση του ΦΧΣ από 0,01% έως 0,1% για τις διάφορες κατηγορίες περιουσιακών στοιχείων, καθώς και τον εντοπισμο άρυθμιστων over-the-counter συναλλαγων,δηλαδή συναλλαγων που δεν κινουνται στο χρηματιστηριο. Ηδη 11 κράτη μέλη της ΕΕ έχουν επιλέξει την εισαγωγή και υποστηρίζονται σε αυτό το βήμα από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

Ένας φόρος επί των χρηματοπιστωτικών συναλλαγών καθιστά την κερδοσκοπία, δηλ. τις εξαιρετικά βραχυπρόθεσμεσ και καθαρά χρηματοοικονομικές επενδύσεις των κεφαλαίων, λιγότερο ελκυστική. Για ιδιαίτερα βραχυπρόθεσμες επενδύσεις με μόνο ένα μικρό περιθώριο κέρδους χάσει εξ αιτιας του ΦΧΣ σε ενδιαφερον .Η μακροπρόθεσμη κερδοσκοπία με μετοχές οι οποίες δεν αλλάζουν από λεπτό σε λεπτό, δύσκολα επιβαρυνει σε σύγκριση με βραχυπρόθεσμες συναλλαγές με μεγάλα μερίδια κεφαλαίου. Ως εκ τούτου, οι βραχυπρόθεσμες και μακροπρόθεσμες διακυμάνσεις των τιμών (μεταβλητότητα) μειώνεται .Επιπλέον μονώνει ο φόρος επί των χρηματοπιστωτικών συναλλαγών τη χρήση και την ενσωμάτωση νέων χρηματοοικονομικών προϊόντων, όπως ευρέως τιτλοποιημένα δάνεια και μπορεί έτσι να αποφύγει να συμβάλει στη δημιουργια φούσκων στις χρηματοπιστωτικες αγορες.Παραλληλa, εξ αιτιας του φορου,μειωνεται σημαντικα η λειτουργία τεχνικών συναλλαγών υψηλής συχνότητας σε χιλιοστά του δευτερολέπτου,οι μεταβολές των τιμών επεκτινονται σημαντικά, και έτσι συμβάλλει στην αστάθεια της χρηματοπιστωτικής αγοράς.

Τουλάχιστον προσεγγιστηκα θα επηρεάσει αρνητικά τις επενδύσεις πραγματικής οικονομίας η άνιση φορολογία της εργασίας και του κεφαλαίου και ετσι πάλι προσανατολίζονται περισσότερο στην επένδυση κεφαλαίων στην πραγματική οικονομία.

Ο ΦΧΣ θα σταματήσει επίσης την τάση εταιρειων να επενδύσουν τα κέρδη τους ολοένα και περισσότερο από τη χρηματοπιστωτική αγορά, χωρίς να επενδύουν επειδή στον απόηχο του φόρου επί των χρηματοπιστωτικών συναλλαγών, οι αποδόσεις θα πέσουν στις χρηματοπιστωτικές αγορές. Με την αύξηση των επενδύσεων, η κατανάλωση θα αυξηθεί, δεδομένου ότι το κράτος έχει περισσότερα χρήματα να δαπανήσει. Έτσι, ακόμη και η ανεργία και άλλα μακροοικονομικά προβλήματα μπορούν να καταπολεμηθούν.

Ανάλογα με το βαθμό κατά πόσον 0,01%, 0,05% ή 0,1% του φόρου επί των χρηματοπιστωτικών συναλλαγών υπαρχουν σημαντικά πρόσθετα φορολογικά έσοδα. Το ποσό των πρόσθετων εσόδων θα εξαρτηθεί από το πόσο ο όγκος των συναλλαγών θα μειωθεί στο οικονομικό αποτέλεσμα του φόρου επί των χρηματοπιστωτικών συναλλαγών. Schulmeister εκτιμα τα πρόσθετα έσοδα του κράτους για τις χώρες της ΕΕ στο μεγεθος από 0,05% έως 0,1% επι διψηφιων ποσων σε δισεκατομμύρια(2009). Έτσι, η χρηματοπιστωτική αγορά θα συμμετέχει άμεσα στις δαπάνες που δημιουργουνται απο το εκαστοτε κράτος εη αιτιας της χρηματοπιστωτικής και οικονομικής κρίσης και η αναχρηματοδότηση των κρατών θα διευκολυνθεί.

πηγή

Deutsches Institut für Wirtschaftsforschung (DIW) (2013): Nachhaltige Finanzmärkte: Transaktionssteuer und hohe Eigenkapitalpuffer unverzichtbar, Pressemitteilung vom 20. Februar 2013 (abgerufen am 03. Juli 2013).

Deutsche Welle (DW) (2013): EU-Parlament billigt Finanztransaktionssteuer, (abgerufen am 03. Juli 2013).

Fricke, D. (2011): Sinnvoller Vorschlag: Finanztransaktionssteuer, Wirtschaftsdienst, ISSN 1613-978X, Springer, Heidelberg, 91 (9), S. 580-581, (abgerufen am 03. Juli 2013).

Schäfer, D. (2012): Die Finanztransaktionssteuer kann Krisen vorbeugen. Fünf Fragen an Dorothea Schäfer, DIW Wochenbericht 2012(7), S.13, (abgerufen am 03. Juli 2013).

Schäfer, D. (2013): Finanztransaktionssteuer ist gerechtfertigt, Stellungnahme, Deutsches Institut für Wirtschaftsforschung, 03. Juni 2013, (abgerufen am 03. Juli 2013).

Schulmeister, S. (2009): Tobin or not Tobin? Die Finanztransaktionssteuer – Konzept, Begründung, Effekte. Informationsbrief Wirtschaft & Entwicklung, Dezember 2009, 8.

Schulmeister, S. (2013): Impact of the FTT on the profitability of financial market activities – the assessment of Goldman Sachs Research, WIFO study, im Erscheinen, 8.

Fricke, D. (2011): Sinnvoller Vorschlag: Finanztransaktionssteuer, Wirtschaftsdienst, ISSN 1613-978X, Springer, Heidelberg, 91 (9), S. 580-581, (abgerufen am 03. Juli 2013).

Schäfer, D. (2012): Die Finanztransaktionssteuer kann Krisen vorbeugen. Fünf Fragen an Dorothea Schäfer, DIW Wochenbericht 2012(7), S.13, (abgerufen am 03. Juli 2013).

Schulmeister, S. (2009): Tobin or not Tobin? Die Finanztransaktionssteuer – Konzept, Begründung, Effekte. Informationsbrief Wirtschaft & Entwicklung, Dezember 2009, 8.

Επιβολή δίκαιης κατανομής

Κατά τη διάρκεια των τελευταίων ετών έχει μειωθεί λογω του παγκόσμιου φορολογικού ανταγωνισμού, η φορολογική επιβάρυνση στο εισόδημα, τα περιουσιακά στοιχεία και τα κέρδη. Ταυτόχρονα, το εισόδημα και ο πλούτος απεκλίναν όλο και περισσότερο και ως εταιρικά κέρδη κυλούσαν σε κερδοσκοπιες.

Η με αυτο το γεγονος συνδεδεμένη ύφεση στην πραγματική οικονομία ώθησε πολλούς εργαζόμενους στο χρέος για να διατηρήσουν το βιοτικό τους επίπεδο. Όλα αυτά οδήγησαν στην στεγαστική κρίση στις ΗΠΑ και τη κρίση στη ζώνη του ευρώ. Μια ισχυρότερη ανακατανομή θα ανακατευθύνει άνεκμεταλευτα κεφαλαια από το χρηματοπιστωτικό καπιταλισμό πίσω στην πραγματική οικονομία και με μια καλλυτερη οικονομικη διαχειρηση δημοσιων αγαθων οπως Παιδεια,Συστημα Υγειας και Κυκλοφοριακο, θα επιτρεψει στους εργαζομενους να εχουν απολαβες απο την προστιθέμενη αξία, που τελικά οι ιδιοι δημιουργουν Επίσης, η συγκέντρωση του πλούτου στα χέρια των λίγων αντισταθμίζεται κατι που έχει πολλά κοινωνικά οφέλη. Όπως Wilkinson και Pickett αποδείκνυουν στο βιβλίο τους «The spirit level» (2009), σχετιζονται πολλά κοινωνικά προβλήματα -οπως για η παχυσαρκία, την εγκληματικότητα και ψυχικες ασθένειες - με την ανισότητα της κοινωνίας.

Ελάχιστοι φόροι

Για το σκοπό αυτό, είναι αναγκαίο να θεσπιστούν τα ελάχιστα ποσοστα φορολογησης και το υψηλοτερο αφορολογητο για το φόρο εισοδήματος, κληρονομιάς και φόρους ακινήτων σε όλη την Ευρώπη.Στόχος πρέπει να είναι να περιοριστεί ο ευρωπαϊκος φορολογικός ανταγωνισμός και να δημιουργήσει σαφείς προοπτικές για επιχειρηματίες

Η φορολόγηση των επιχειρήσεων

Στον τομέα της φορολογίας των επιχειρήσεων πρέπει να αναχαιτιστεί η φοροδιαφυγή από μεγάλες πολυεθνικές εταιρίες. Αυτες επωφελουνται από τη διεθνή μετατόπιση των κερδών σε σύγκριση με τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις. Το γερμανικο κρατος μονο, θα χασει ετσι μεχρι και περίπου € 100 δισεκατομμύρια απο την φορολόγηση των εταιρικών κερδών. Eine προοπτική θα μπορούσε να είναι η εξαπλωση της ομάδικης φορολογιας οπως το αυστριακό μοντέλο, για όλη την Ευρώπη, έτσι ώστε η φοροδιαφυγή ενα καθίσταται αδύνατη.

Φορολόγηση υψηλων εισοδηματων και του πλούτου

Ακόμη και στην ατομική φορολογία απαιτουνται περισσότερα βήματα. Έτσι, θα μπορούσε ένας φόρος επί των μεγάλων περιουσιών να ειναι ένα ουσιαστικό βήμα προς την κατεύθυνση μιας δικαιότερης κατανομής. Για υψηλότερους φόρους ιδιοκτησίας θα επρεπε η αγοραία αξία των περιουσιακών στοιχείων να λειτουργει ως βαση.Μια επιπλεον μοναδικη πληρωμη πλουτου θα μπορεί να μειώσει την ανισοτητα του πλουτου που κατά τα τελευταία χρόνια εχει αυξειθει. Ένας υψηλότερος φόρος κληρονομίας τοποθετει την μεταφορά πλούτου μεταξύ των γενεών στην υπηρεσία του κοινού καλού και δυσκολευει ταυτόχρονα τη συσσώρευση τεράστιου πλούτου. Στον τομέα της φορολογίας εισοδήματος, μπορει να εισαχθει ένας υψηλότερος ανώτατος φορολογικός συντελεστής. Αυτό θα επηρεάσει κυρίως εκείνα τα εισοδήματα που προκύπτουν σε μικρο βαθμο για την καταναλωση. Ταυτόχρονα μπορουν, με την αύξηση των εσόδων μέσω αυτών των μέτρων, τα χαμηλότερα εισοδηματα, που καταναλώνουν πολύ μεγαλύτερο μερίδιο του εισοδήματός τους, να απαλλάσσονται με χαμηλότερους φορολογικούς συντελεστές και υψηλότερα επιδόματα. Αυτό θα έχει θετική επίδραση στην κατανάλωση και, επομένως, για την οικονομία

Ανάληψη ψευδή φορολογικά κίνητρα

Ένα άλλο μέτρο είναι η μειωση του ιδιωτικού χρέους στον τομέα των επιχειρήσεω.Επειδη ένα υψηλό επίπεδο του ξενου καφαλαιου έχει αποσταθεροποιητικές συνέπειες στις αγορές,πρεπει αναλογα και μεσω μιας καταργησης φορολογικων πλεονεκτηματων για την υπερχρεωση ξενων κεφαλαιων, να περιορίζεται.

Μεσω μεγαλύτερης επιβαρυνσης περιουσιακών στοιχείων, κληρονομιων και κερδων,μειωνεται συνολικα ο κερδοσκοπικος ογκος. Η διαφορά μεταξύ της φορολογίας του κεφαλαίου και της εργασίας θα είναι πιο ισορροπημένη και το διαθέσιμο εισόδημα των φτωχότερων νοικοκυριών μπορεί να αυξηθεί και πάλι.Η αναδιανομή του χαμηλού εργατικού εισοδήματος στο εισόδημα του κεφαλαίου περιορίζεται επίσης από την πραγματική οικονομία, η οποία παρέχει έναν προσανατολισμό των μισθολογικών εξελίξεων με την παραγωγικότητα και τον στοχευμενο πληθωρισμο. Επισης η ανισότητα στη φορολόγηση των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων και μεγάλων πολυεθνικων εταιρείων μπορούν να αντισταθμιστούν από τους προτεινόμενους κανόνες και ετσι μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις δεν υφίστανται διακρίσεις στο μέλλον.

Μια ισχυρότερη ανακατανομή έχει επίσης ως συνέπεια ότι η συνολική εγχώρια ζήτηση θα αυξηθεί,επειδη μια αναδιανεμητική φορολογική πολιτική μόνο τα εισόδηματα με υψηλή ροπή προς κατανάλωση και χαμηλή ροπή προς αποταμίευση,ευνοει. Αυτό οδηγεί σε αύξηση της ζήτησης. Το κράτος θα ειχε λογω υψηλοτερων φορολογικων έσοδων περισσότερη ανεση για δημόσιες επενδύσεις.
Η ώθηση της καταναλωσης σημαίνει επίσης ότι το πλεόνασμα των εξαγωγών σε χώρες όπως η Αυστρία και η Γερμανία μέσω συμπληρωματικών εισαγωγών μειωνεται και συνεπώς, θα μειώθουν οι εμπορικές ανισορροπίες. Μέσα από ενα πιο ισορροπημένο εμπορικό ισοζύγιο, οι οικονομικές διαφορές εντός της ΕΕ θα επρέπε να μετριαστουν, κατι που είναι επίσης μια συμβολή για την καταπολέμηση της κρίσης.

Για την περαιτέρω χρηματοδότηση του βιοτικού επιπέδου και την διατηρηση του πολλα νοικοκυριά τα τελευταία χρόνια, ιδιαίτερα στις ΗΠΑ, χρεωθηκαν σε μεγάλο βαθμό. Λόγω της αύξησης του μεριδίου των μισθών και μεγαλύτερη αναδιανομή, ειναι δυνατον η εξέλιξη αυτή λαβει τέλος. Επισης το χρέος των εταιριών περιορίζεται από την κατάργηση των φορολογικών κινήτρων για δανεισμό. Αυτό θα βελτιώσει την ποιότητα των δανείων και κατά συνέπεια θα οδηγήσει σε μείωση των επισφαλών δανείων. Μεσω μιας υψηλότερης φορολογίας επί των περιουσιακών στοιχείων, για τα οποία η εύλογη αξία και φουσκες των τιμών περιορίζονται. Η εξάρτηση από τις χρηματοπιστωτικές αγορές και η οικονομία στο σύνολό της έχει σταθεροποιηθεί.

Λόγω της πτώσης της κατανάλωσης σε πολλές χώρες, οι επενδύσεις του ιδιωτικού τομέα μειώθηκε,επειδή η εγχώρια ζήτηση αποτελεί βασικό μοχλό για τις επιχειρηματικές επενδύσεις. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η ενίσχυση της ιδιωτικής κατανάλωσης και η αύξηση της δημόσιας κατανάλωσης θα οδηγήσει σε πρόσθετες επενδύσεις. Ταυτόχρονα θα χάσουν μέσω υψηλότερων φόρων περιουσίας και χρηματοοικονομικών κερδών η επένδυση των κεφαλαίων στις χρηματοπιστωτικές αγορές από τις πιο ελκυστικές επιχειρήσεις. Αντ 'αυτού, θα γινει η αξιολόγηση των επενδυτικών σχεδίων στην πραγματική οικονομία πάλι πιο ελκυστική. Προς αυτή την τάση συμβάλλει επίσης συγκράτηση ξένης κεφαλαιοποίηση των εταιρειών, η οποία μπορεί να οδηγήσει σε μια πιο βιώσιμη επενδυτική δραστηριότητα.

Με τον περιορισμό του φορολογικού ανταγωνισμού θα μπορούσε το "φαινόμενικο επίπεδο" (Schratzenstaller 2011) να καταπολεμηθεί. Με αυτο εννοειται οτι η ενίσχυση αμοιβαίας απόκλισης των μελών σε φορολογικά θέματα, και έτσι προσπαθουν να προσελκύσουν εταιρείες. Βραχυπρόθεσμα, αυτό ενισχύει την ανταγωνιστικότητα των επιμέρους χωρών, αλλά και εις βάρος των άλλων κρατών. Το ένα άκρο αυτού του ανταγωνισμού φέρνει μεσοπρόθεσμα και σε όλες τις χώρες, την αύξηση των φορολογικών εσόδων. Αυξημένη αναδιανομή του υψηλού πλούτου και του εισοδήματος προς τα ευρύτερα στρώματα του πληθυσμού σημαίνει επίσης ότι η συνολική ζήτηση της χώρας αυξάνεται και, συνεπώς, μπορουν να επιτευχθουν θετικές επιπτώσεις στην απασχόληση. Αυτό θα στηρίξει την πλευρά των δαπανών του κράτους, καθώς οι αυτόματοι σταθεροποιητές, όπως: η ασφάλιση ανεργίας που δεν είναι πλέον τόσο ισχυρή αξίωση και περα απο αυτο τα φορολογικά έσοδα ενισχύθηκαν από τα πρόσθετα έσοδα από το φόρο μισθωτών υπηρεσιών. Η ενίσχυση του σκέλους των εσόδων του κράτους διευκολύνει την εξυγίανση των εθνικών προϋπολογισμών και οδηγει με καλύτερη βαθμολογία σε μειωση των εξοδων του κρατους. Ανακατανομή δινει και πάλι την ευκαιρία στο κρατος να επενδύσουν σε μελλοντικά έργα.

πηγή

Allen, F. / Carletti, E. (2010): An Overview oft he Crisis: Causes, Consequences, and Solutions, International Review of Finance, 10(1), S. 1-26.

Bach, S. / Haan, P. (2011): Spitzensteuersatz: Wieder Spielraum nach oben, DIW Wochenbericht Nr. 46, November 2011.

Jarass, L./ Obermair G. (2011): Steuermehreinnahmen – Maßnahmen zur nachhaltigen Staatsfinanzierung, MV Wissenschaft, Münster, Dezember 2011.

Rixen, T. / Uhl, S. (2011): Unternehmensbesteuerung europäisch harmonisieren! Was zur Eindämmung des Steuerwettbewerbs in der EU nötig ist. Internationale Politikanalyse, September 2011, Friedrich-Ebert-Stiftung.

Saringer, M. (2013): Die Steuertricks internationaler Konzerne sind endlich ein Thema: Doch wo bleiben die Maßnahmen? Blog Arbeit & Wirtschaft, 05. Juli 2013, http://blog.arbeit-wirtschaft.at/die-steuertricks-internationaler-konzerne-sind-endlich-ein-thema-doch-wo-bleiben-die-masnahmen/, abgerufen am 10. Juli 2013.

Schratzenstaller, M. (2011): Vom Steuerwettbewerb zur Steuerkoordinierung in der EU?, in: WSI-Mitteilungen, 2011(6).

Wilkinson, R. / Pickett K. (2009): The spirit level, Bloomsbury Press.

Εφαρμογή σύμφωνου ανταγωνιστικότητας

Η «εξάδα» περιέχει νέους κανονισμούς για το πώς πρέπει να αντιμετωπίζονται στο μέλλον εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης,μακροοικονομικές ανισορροπίες. Ολα σχετιζονται με την προσέγγιση της ανταγωνιστικότητας των κρατών μελών. Η ΕΕ πρέπει να γίνει πιο ανταγωνιστική συνολικά. Προκειμένου να αποφευχθούν στο μέλλον οι ανησυχιες που προέρχονται από μακροχρόνιες μακροοικονομικές ανισορροπίες, γίνεται μια προσπάθεια να καταγραφουν αυτές οι ανισορροπίες με δείκτες έγκαιρης προειδοποίησης.

Αυτοι οι δέκα δείκτες συλλεγονται σε ένα πίνακα και συνοψιζονται περιγραφικα με τιτλους οπως "εξωτερικές ανισορροπίες και ανταγωνιστικότητα» (δείκτες, όπως το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών, το ονομαστικό κόστος εργασίας ανά μονάδα προϊόντος) και «εσωτερικές ανισορροπίες» (δείκτες, όπως το χρέος του ιδιωτικού τομέα, το δημόσιο χρέος)Περιγραφονται στον πινακα Scoreboard με οριακους τιτλους κατα τους οποιους όταν γινεται παραβαση προς τα πανω η προς τα κατω,ειναι υποχρεωμενη η Ευρωπαϊκή Επιτροπή να εξετάζει ακριβως τις ανισορροπίες των εκαστοτε χωρων.Οι μελέτες αυτές προερχονται απο συντονισμό με το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στη σύσταση των προληπτικών μέτρων για τα κράτη. Οταν υπαρχουν πολύ μεγάλες διαφορές παραχορουνται διορθωτικές συστάσεις, οι οποίες στη συνέχεια ειναι προγραμματισμενο αντικείμενο διαπραγμάτευσης με τα κράτη μέλη. Οι αποκλίσεις από αυτά τα σχέδια θα πρέπει να τιμωρείται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, με περιορισμένο λόγο στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, με φορολογικές κυρώσεις στο ποσό του ενός εκατοστού του ΑΕΠ . Η μέθοδος της διόρθωσης των ανισορροπιών θα ολοκληρωθεί μόνο όταν η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συνιστά στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο και αυτο αποδέχεται τη σύσταση.

Το νέο σύμφωνο ανταγωνιστικότητας φιαγμενο από τους 10 προκαθορισμενους δεικτες , ειναι μια ισχυρότερη ενοποίηση της οικονομικής πολιτικής. Ωστόσο, αυτή η ενοποίηση είναι ημιδιαφανη, αφού η λογική αυτού του Συμφώνου είναι ότι όλα τα έθνη θα είναι ανταγωνιστικά. Ωστόσο, δεδομένου ότι η ανταγωνιστικότητα είναι μια σχετική έννοια (Flassbeck 2012), υπάρχει φόβος ότι με την εφαρμογή του συμφώνου ανταγωνισμού, προκαλειται μια νέα απόκλιση μεταξύ των χωρών.δεν είναι ρεαλιστικό να υποθέτουμε ότι ένας νέος διαγωνισμός για την ανταγωνιστικότητα θα εξαλειψει τις μακροοικονομικές ανισορροπίες στη ζώνη του ευρώ.Το σύμφωνο ανταγωνιστικότητας δεν μπορεί να αντισταθμίσει τις ανισορροπίες στη ζώνη του ευρώ,γιατι από τα κατώτατα όρια του επιτρεπομενου εθνικου ισοζύγιου τρεχουσών συναλλαγών είναι ασύμμετρα. Αυτό σημαίνει ότι ενα μέγιστο επιτρεπόμενο θετικό υπόλοιπο 6% αντιμετωπιζει ενα μέγιστο επιτρεπόμενο αρνητικό ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών των -4% . Δεδομένου ότι ένα μεγάλο μέρος του εμπορίου των χωρών της ζώνης του ευρώ λαμβάνει χώρα εντός της Ευρώπης, παραμενει μια τέτοια ασυμμετρία ρισκο για τις εμπορικες ανισορροπιες. Επιπλέον, αναμενονται συγκρουσεις σχετικα με τους στοχους. Αν, για παράδειγμα, γινεται προσπαθεια αντισταθμισης του ισοζύγιου τρεχουσών συναλλαγών της χώρας ,αυτο μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα την αυξηση της ανεργίας .Έτσι, θα μπορούσε να ξεπεραστει η οριακη τιμη , και να οδηγησουν τα μετρα αντιθετα σε μεγαλύτερο δημόσιο χρέος. Επιπλέον, χανεται ο στοχος του αγώνα για το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών ή υψηλό χρέος του ιδιωτικού τομέα, αν δεν προσαρμόσει τους σημαντικότερους εμπορικούς εταίρους.Μόνο ενας ολοκληρωτικος συντονισμος θα μπορούσε να εμποδίσει τους επιμέρους φαύλους κύκλους για το σκοπό της ατομικής ανταγωνιστικότητας και τη σωστή παρορμήση προς μια ουσιαστική και κοινη ανάπτυξη της Παραγωγικοτητας. Εξαγωγική επιτυχία δεν βασίζεται μόνο στις χαμηλές τιμές λογω του χαμηλού κόστους εργασίας, καθώς έχουν μικρή μόνο επίδραση στις τιμές. Βασιζονται στο γεγονός ότι οι συγκεκριμένες αγορές αυξάνονται και η μακροοικονομική ζήτηση για τα κύρια εξαγόμενα προϊόντα αναπτυσεται ομαλα. Όλα αυτά τα στοιχεία αγνοούνται από τους κανονισμούς.

Οι νέοι κανόνες του ανταγωνισμού έχουν μια ισχυρή υπεροχή των εξαγωγών έναντι των εισαγωγών και θεωρούν γενικά τις εξαγωγες για πιο παραγωγικές. Ωστόσο, αυτό, όπως σημειωνει ο Feigl και παραβλέπει το γεγονός ότι, πρώτον, όλες οι χώρες του κόσμου δεν μπορεί να έχει πλεονάσματα εξαγωγών και από την άλλη πλευρά, η εγχώρια ζήτηση, ειδικότερα, είναι ουσιαστικής σημασίας για τη συνολική ζήτηση για τα προϊόντα της χώρας. Η εξέλιξη,ότι σε πολλές χώρες το μερίδιο των μισθών μειωθηκε, δεν εμφανίζεται στο πίνακα βαθμολογίας. Αλλά είναι ένα σαφές σημάδι ότι οι εξαγωγές παραμένουν ιδιαίτερα σε χαμηλό επίπεδο, επειδή τα περιθώρια κερδών αυξανονται. Πολλές χώρες έχουν, επομένως να κανουν με τον πληθωρισμό κερδών και όχι πληθωρισμό των μισθών. Αυτό σημαίνει ότι οι τιμές δεν αυξάνονται λόγω του αυξημένου κόστους εργασίας, αλλά επειδή περισσότερα χρήματα αποσύρονται ως εισόδημα για κατοχους μετοχων. Το κοστος εργασιας αναλύεται στο νέο σύμφωνο ανταγωνιστικότητας μόνο ονομαστικα. Αλλά αν το κόστος εργασίας,δεν ξεκαθαριστει απο τον πληθωρισμο, αυτό μπορεί με τη σειρά του να οδηγήσει σε διαφορετική εξέλιξη της ανταγωνιστικότητας. Οι αιτίες της σημερινής κρίσης θα μπορουσαν να αναπαραχθουν με αυτόν τον τρόπο. Επιπλέον, βρισκεται το όριο για την εξέλιξη του κόστους εργασίας ανά μονάδα προϊόντος σε υψηλα ποσοστα -9 / + 9% και έτσι μπορεί να υπαρξει καμία σχέση με το ποσοστό-στόχο του πληθωρισμού, κατά το οποίο οι χώρες της ευρωζώνης θα πρέπει να είναι προσανατολισμένεσ με τις αυξήσεις μισθών τους για να αντισταθμίσουν επικίνδυνες ανισορροπίες. Επισης η ανάπτυξη του εισοδήματος και του πλούτου δεν εμφανίζεται, ακόμα κι αν είναι στο επίκεντρο της εγχώριας ζήτησης, και συνεπώς επισης σημαντικη και για την ισορροπία μεταξύ της εισαγωγής και εξαγωγής. Το γεγονός ότι το σύμφωνο ανταγωνιστικότητας απαιτεί μια σταθερή αύξηση των μισθών, θα ειναι η εγχώρια ζήτηση σαφώς σε κακη κατασταση και έτσι θα εμποδίζει επίσης το δρόμο για μια φιλική προς την ανάπτυξη δημοσιονομική εξυγίανση μέλλοντικα.

Αν εξετάσει κανείς εμπορικές ανισορροπίες, γρήγορα γίνεται σαφές ότι το πλεόνασμα τρεχουσών συναλλαγών της εθνικής οικονομίας, το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών των άλλων δειχνει.Σχέδια δράσης, που σταματουν στα σύνορα μιας χώρας, όπως είχε ζητήσει στο πλαίσιο της ABS το, sipacks,παραμένουν αναποτελεσματικά. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προτίθεται να επιλύσει τετοιες καταστασεις , με το τροπο τα κράτη να προσφέρουν χαμηλότερες μεταξύ τους και με τον τρόπο αυτό να συρρικνωνονται. (Schulmeister 2012). Έχει αποτύχει να αναγνωρίσει τον κίνδυνο, οτι αυτος ο αποταμιευτικος ανταγωνισμός δεν θα έχει τέλος, και ότι με μονομερή παριορισμο μισθών, η προβληματική ανεργία στην ΕΕ μόνο την υπηκοοτητα αλλαζει.Το τελικό σημείο θα επιτευχθεί μόνο όταν στις χώρες της ζώνης του ευρώ, οι μισθοί έχουν καταρρεύσει εντελώς και τα κοινωνικά πρότυπα περιορίζονται στο ελάχιστο, το δυναμικό των οικονομιών θα εκφυλιστεί γρήγορα. Το γεγονός ότι οι χώρες, όπως η Γερμανία λόγω του ασύμμετρου όριου ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών, μόνο όταν η ισορροπία ειναι πάνω από 6% εξεταζονται εκ μέρους της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, οι εμπορικές ανισορροπίες σε περιφερειακές χώρες όπως η Ισπανία ή η Ελλάδα εχουν να τραβήξουν για πολύ καιρό. Τοτε αυτά πρέπει να βασίζονται στην αρνητικό ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών του -4%. Το χάσμα παραμένει μεγάλο και άδικα μοιρασμενο. Η στερέωση επί του μετοχικού δείκτη εξαγωγών (και η απλή ανάλυση του κατά πόσον έχει μειωθεί πανω από 5 χρόνια περισσότερο από 6% (Essl / Stiglbauer 2012)) υπερεκτίμησε τη θετική επίπτωση των εξαγωγών. Διοτι πανω από όλα είναι πιο σημαντικό από ό, τι το επίπεδο των εξαγωγών, τι ποσοστό της αξίας των εξαγόμενων αγαθών έχει ποτέ παραχθει στην εγχώρια αγορά. Μόνο αυτή η τιμή λεει κάτι για την παραγωγή στη χώρα. Η Σημασία των εξαγωγών από την ΕΕ προς τρίτες χώρες είναι σαφώς υπερτιμημένη.υτό αντανακλάται σε μια πολιτική προώθησης τμηματων εξαγωγων μέσω συγκράτησης των μισθών και εφερε στις χώρες της ζώνης του ευρώ - με λίγες εξαιρέσεις ,τα τελευταία χρόνια, υφέσεις στην καταναλωση και στην απασχόληση -

Με το νέο σύμφωνο ανταγωνιστικότητας ειναι δυνατον, παράλληλα με το δημόσιο χρέος να ειναι και το ιδιωτικό χρέος στις αναλύσεις.Ετσι αποδεικνυει ο Εσσλ,ότι οι μεγάλες φουσκες στην Ισπανία και την Ιρλανδία θα είχε γίνει ορατεσ με τους δείκτες του πίνακα αποτελεσμάτων, αλλά το σύμφωνο ανταγωνιστικότητας δεν προβλεπει ακόμα κανένα μέτρο. Στην συνέχεια θα μπορούσε να δημιουργησει ένα τεράστιο εξωτερικό χρέος, δεδομένου ότι τα κατώτατα όρια των -4 και 6% έχουν ένα μεγάλο χώρο για τα ισοζύγια τρεχουσών συναλλαγών. Αυτό αντανακλάται στην αύξηση του εξωτερικού χρέους,εκροές κεφαλαίων και τη δημιουργία μαζικής ανισορροπίας για χρόνια. Αυτά τα μεγάλα υπόλοιπα επιτρεπουν εξελιξεις του κόστους εργασίας (της οποίας τα όρια είναι πολύ υψηλα) με τα οποία δεν συνδέονται με τον πληθωρισμό και, συνεπώς, δεν περιορίζει τις υπερβολικές εξαγωγές μιας χώρας όπως η Γερμανία εις βάρος των άλλων μικρότερων χωρών. Ο εξελιξη του πληθωρισμου συνεπώς, εξακολουθεί να μην διευθυνεται απο ολόκληρη την ΕΕ (η πολιτική της κεντρικής τράπεζας παραμένει εντελώς μακριά από το συντονισμό των οικονομικών πολιτικών στη ζώνη του ευρώ, γεγονός που υποδηλώνει νέα θεμέλια για μελλοντικές ανισορροπίες και διχόνοια..

πηγή

Essl, S. / Stiglbauer, A. (2011): Prävention und Korrektur makroökonomischer Ungleichgewichte: Die Excessive Imbalance Procedure, Geldpolitik & Wirtschaft, 2011 / Q4, S. 107-123.

Essl, S. / Stiglbauer, A. (2011): Prävention und Korrektur makroökonomischer Ungleichgewichte: Die Excessive Imbalance Procedure, Geldpolitik & Wirtschaft, 2011 / Q4, S. 107-123.

Flassbeck, H. (2012): Zehn Mythen der Krise, Berlin.

Feigl, G. / Zuckerstätter, J. (2012): Europäische Wettbewerbs(des)orientierung, Arbeiterkammer Wien(Hg.), Materialien zu Wirtschaft und Gesellschaft Nr. 117, 44.

Flassbeck, H. (2013): Wer kurzfristig tot ist, wird auch langfristig nicht leben, 22. Juli 2013, (abgerufen am 23. Juli 2013).

Schulmeister, S. (2012): EU-Fiskalpakt: Strangulierung von Wirtschaft und Sozialstaat, 11.

Essl, S. / Stiglbauer, A. (2011): Prävention und Korrektur makroökonomischer Ungleichgewichte: Die Excessive Imbalance Procedure, Geldpolitik & Wirtschaft, 2011 / Q4, S. 107-123.

Feigl, G. / Zuckerstätter, J. (2012): Europäische Wettbewerbs(des)orientierung, Arbeiterkammer Wien(Hg.), Materialien zu Wirtschaft und Gesellschaft Nr. 117, 44.

Flassbeck, H. (2012): Zehn Mythen der Krise, Berlin.

Essl, S. / Stiglbauer, A. (2011): Prävention und Korrektur makroökonomischer Ungleichgewichte: Die Excessive Imbalance Procedure, Geldpolitik & Wirtschaft, 2011 / Q4, S. 107-123.

Feigl, G. / Zuckerstätter, J. (2012): Europäische Wettbewerbs(des)orientierung, Arbeiterkammer Wien(Hg.), Materialien zu Wirtschaft und Gesellschaft Nr. 117, 44.

Flassbeck, H. (2012): Zehn Mythen der Krise, Berlin.

Επεκταση του Ευρωπαϊκόυ Μηχανισμόυ Σταθερότητας

Ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Σταθερότητας ιδρύθηκε το 2012 σαν εργαλείο για την καταπολέμηση της κρίσης. Ο ΕΜΣ έχει ως στόχο να στηρίξει αφερέγγυα κράτη-μέλη του της ευρωζώνης. Τα κύρια όργανα του ΕΜΣ είναι δάνεια έκτακτης ανάγκης και αγορές ομολόγων. Απαραίτητη προϋπόθεση για τη χρηματοδοτική συνδρομή από τον ΕΜΣ είναι ένα πρόγραμμα μακροοικονομικής προσαρμογής, που ελέγχεται από την τρόικα της ΕΚΤ, το ΔΝΤ και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Με τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας (ΕΜΣ) στα μέσα του 2012 έχει συσταθεί ένασ μόνιμοσ μηχανισμόσ επίλυσης κρίσεων στο ποσό των € 700 δισεκατομμυρίων. Αυτός αντικαθιστά τώρα τον ληγοντα EFSF, που είχε τεθεί σε εφαρμογή για την αντιμετώπιση της κρίσης του δημόσιου χρέους το 2010. Ο στόχος είναι να στηρίξει τις χώρες της ζώνης του ευρώ των οποίων η οικονομική σταθερότητα είναι σε κίνδυνο να (ESM 2012). Αυτή είναι η περίπτωση, αν τα επιτόκια των κρατικών ομολόγων είναι πολύ υψηλα και επομένως, μακροπρόθεσμα δεν μπορεί να γίνει με αυτοχρηματοδότηση. Έτσι, για να μην βρίσκεται ολόκληρη η νομισματική ένωση σε κίνδυνο σε μια τέτοια περίπτωση, ο ΕΜΣ αγοράζει κρατικά ομόλογα απευθείας από τις προβληματικές χώρες και παρέχει πιστωτικές γραμμές για να επιστρέψει τα επιτόκια για τη χρηματοδότησή τους σε προσιτό επίπεδο. Με τη μακροπρόθεσμη δημιουργία του ΕΜΣ και του προγράμματος αγοράς κρατικών ομολόγων ειναι ηδη η ζώνη του ευρώ μια ένωση ευθύνης.Ο ΕΜΣ χρηματοδοτείται φαινομενικά από τις εισφορές των χωρών της ζώνης του ευρώ. Οι εισφορές αυτές βασίζονται σε ύψος ανάλογα με το μέγεθος των αντίστοιχων εισφορών κεφαλαίου από την ΕΚΤ και θα αξιοποιηθούν μέσω της έκδοσης ομολόγων από τον ΕΜΣ . Δηλαδή τα κράτη μέλη χορηγούν μόνο εξασφαλίσεις που επιτρέπουν στον ΕΜΣ να προμηθεύεται ο ιδιος χρηματα από τις διεθνείς χρηματοπιστωτικές αγορές, το οποίο στη συνέχεια δινει με ευνοϊκούς όρους στις χώρες της κρίσης.

Η χρήση του ΕΜΣ (προηγουμένως το EFSF) για κρατική χρηματοδότηση είναι δυνατή μόνο εάν παράλληλα εφαρμοζονται προγράμματα μακροοικονομικής προσαρμογής , που συντονίζονται και ελεγχονται απο την τρόικα των μελών του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής . Παραλληλα, ακολουθείται μια δραστική πολιτική λιτότητας, η οποία έχει ως στόχο να μειώσει το έλλειμμα κυρίως μέσω περικοπών των δαπανών.Οπως δειχνουν Ελλάδα και η Ισπανία οδηγησε η στρατηγική αυτή σε μαζική πτώση στις τοπικές οικονομικές επιδόσεις και σένα πολύ υψηλό ποσοστό ανεργίας.

Η αύξηση του ΑΕΠ σε σχέση με πέρυσι (δική εικονογράφηση; AMECO).

Είναι ακριβώς αυτή η λογική της ελλατωσης του κράτους, το χαμηλό επίπεδο του χρέους και προφανώς ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας, λογω χαμηλων μισθων που δίπλα στο ESM μέσω νέου δημοσιονομικου σύμφωνου και το Σύμφωνο Ανταγωνιστικότητας καταλαμβανει επιπεδο και καθεστώς δημοσιου δικαίου. Οι οικονομικές συνέπειες βρισκονται, συνεπώς, κατω απο το δημοσιονομικό σύμφωνο και σύμφωνο ανταγωνιστικότητας.

Ο άμεσος στόχος του ΕΜΣ είναι να αποτρέψει την αποτυχία των επιμέρους κρατών-μελών της ζώνης του ευρώ από τόκους βάρος τους μειώνεται και επομένως είναι ευκολότερο για αυτούς να εξυγιάνουν τους προϋπολογισμούς τους. Αλλά η δυνατότητα αυτή χανεται,οταν την ίδια στιγμή με την κατανομή των κεφαλαίων του ΕΜΣ θα γινουν ταυτοχρονα διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις,οι οποιες θα αποδυναμώνουν το ΑΕΠ και, συνεπώς, θα επιδεινώσουν σημαντικά την κατάσταση των εσόδων των κρατών. Ετσι μια τέτοια ενοποίηση των εθνικών κρατικών προϋπολογισμών είναι αδύνατη και μειώνεται το ΑΕΠ μακροπρόθεσμα με υψηλή ανεργία (Flassbeck 2013). Στην περιπτωση της Ελλάδας ξεκινησε η επιβεβλημενη εξοικονόμηση στις αρχές του 2010, αρχές του 2011 ακολουθήθηκε από την Πορτογαλία και την Ιρλανδία στο πλαίσιο της διάσωσης από το ΕΤΧΣ και ΕΜΣ στη συνέχεια. Τα πιο πρόσφατα στοιχεία της Eurostat (2013B) λένε ότι κατά το τέταρτο τρίμηνο του 2012, το ποσοστιαιο χρέος στην Ελλάδα έχει αυξηθεί κατά 3,6%, στην Πορτογαλία κατά 3,5% και στην Ιρλανδία κατα 7,7%. Τα συνδεδεμένα με τα ευρω-κεφαλαια πακετα λιτότητας δεν πληρούν τον προορισμό τους, με καταστροφικές επιπτώσεις στο ΑΕΠ. Ο όγκος του ΕΜΣ δεν θα είναι πλέον επαρκής σε περίπτωση οξείας κρίσης στην Ισπανία ή την Ελλάδα, γι αυτο ο όγκος πρέπει να είναι περισσότερο από ένα τρισεκατομμύριο ευρώ, σύμφωνα με Busch (2012) για τον περιορισμό της κερδοσκοπίας εις βάρος της απόδοσης του ΕΜΣ στις χώρες της ζώνης του ευρώ. Ο ΕΜΣ δεν έχει υποστηρηξει οποιουσδήποτε στόχους επιτοκίου, με την έννοια ότι υποστηρίζει αυτόματα μελη στην αναχρηματοδότηση τους, εάν κινειται η κρατική χρηματοδότηση τους για ένα ορισμένο επιτόκιο. Αν υπήρχε ένας τέτοιος στόχος επιτοκίων, ο ΕΜΣ θα πρέπει να είναι εξοπλισμένος με μια τραπεζική άδεια, προκειμένου να μπορει να αναχρηματοδοτήσει άμεσα με την ΕΚΤ, ουτος ωστε να ειναι σε θεση να πετυχει την τιμή-στόχου (DGB 2012).

Λόγος του χρέους ως ποσοστό του ΑΕΠ (δική εικονογράφηση; Eurostat).

Ο ΕΜΣ ήταν από την αρχή ένα όργανο για τη διάσωση των τραπεζών που είχαν γίνει κατά τη διάρκεια της κρίσης φορεις μεγάλων ρισκων ωστε να θετουν σε κίνδυνο τη λειτουργία του συνόλου της πραγματικής οικονομίας. Αυτή η έμμεση διάσωση των τραπεζών ολοκληρωθηκε αρκετά ακριβα μεσω των κρατών τα οποία, μερικές φορές πήραν τα χρήματα που έλαβαν και χρησιμοποιησαν για την ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών. Σύμφωνα με μια νέα ρύθμιση τωνΕυρω-υπουργων θα υποκεινται τράπεζες σε εξέταση προκειμενου να ανακεφαλαιοποίηθουν μέσω του ESM απευθείας.Αυτό παρέχει μια άμεση ευθύνη των χωρών της ευρωζωνης για μεμονωμένες τράπεζες, που βρίσκονται στα πρόθυρα της πτώχευσης. Έτσι, το χρηματοπιστωτικό σύστημα μπορεί να σταθεροποιηθεί άμεσα, χωρίς να εχει σε υπερενταση τις χώρες προέλευσης των τραπεζών, αμέσως με νέες δαπάνες. Αλλά αυτός ο μηχανισμός , ο οποίος θεωρείται ως ένα πρώτο βήμα προς μια τραπεζική ένωση, εχει δύο ισως κρισιμες συνέπειες : από τη μία πλευρά σηματοδοτει άμεσα στις τράπεζες,οτι τελικα οι φορολογουμενοι θα πληρωνουν την κερδοσκοπια και τα αχρηστα δανεια. Δεύτερον, θα μπορουν μελοντικα οι μεγάλες δαπάνες να μεταφερθουν στις χώρες της ευρωζωνης , οι οποίες μπορουν να μεγιστοποιησουν την υπερχρεωση τους και την επιβαρυνση απο τους τοκους.

πηγή

AMECO (2013): Gross domestic product at current market prices (UVGD), (abgerufen am 15. Juli 2013).

Busch, K. (2012): Scheitert der Euro? Strukturprobleme und Politikversagen bringen Europa an den Abgrund, Friedrich Ebert-Stiftung, Februar 2012, 49.

ESM (2012): ESM Factsheet, European Stability Mechanism, 2.

Schwall-Düren, A. (2011): Die Chancen in der Krise, FES, Oktober 2011, 4.

Eurostat (2013): General government gross debt (Maastricht debt) in % of GDP - annual data, databasis, (abgerufen am 23. Juli 2013).

Eurostat (2014): Öffentliches Defizit im Euroraum und in der EU28 bei 3,0% bzw. 3,3% des BIP, Pressemitteilung Euroindikatoren, 23. April 2014, 64/2014.

DGB (2012): ESM-Banklizenz: Die Antwort gegen Spekulanten, klartext, Abteilung Wirtschafts-, Finanz- und Steuerpolitik, 23. August 2013.

Busch, K. (2012): Scheitert der Euro? Strukturprobleme und Politikversagen bringen Europa an den Abgrund, Friedrich Ebert-Stiftung, Februar 2012, 49.

Flassbeck, H. (2013): Wer kurzfristig tot ist, wird auch langfristig nicht leben, 22. Juli 2013, (abgerufen am 22. Juli 2013).

Mussler, W. (2013): Einigung über Bankenrettung durch den ESM, faz.net, 20. Juni 2013, (abgerufen am 22. Juli 2013).

Τα κράτη πρέπει να κανουν οικονομια

Η σημερινή λύση της κρίσης επικεντρώνεται στην Ευρώπη, κυρίως σε μια σιδηρα λιτότητα. Λοιπον τωρα βρισκεται, μια μεταρρύθμιση του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης στο πλαίσιο της νομοθετικής διαδικασίας έξι σταδίων, η οποία είναι επίσης γνωστή και ως «εξάδα». Η «εξάδα» σηματοδοτει ένα νέο συμφωνο ανταγωνιστικοτητας και δημοσιονομικης πολιτικης.

Τα μέτρα λιτότητας στην Ευρώπη τροφοδοτήθηκαν κυρίως από την εικόνα της νοικοκυράς απο το Schwaben(περιοχη της Γερμανιας ) που, όταν εχει λιγα χρήματα, σφιγγει την ζωνη της παραμένοντας σταθερή στα χρηματα προϋπολογισμού για να πληρώσει τα συσσωρευμένα χρεη. Η πολιτικη Λιτοτητας καθορίζεται στην Ευρώπη, κυρίως από την τρόικα , η οποία αποτελείται από το ΔΝΤ, ΕΚΤ και Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Αυτοι αποφασίζουν αν οι χώρες έχουν εφαρμόσει τους στόχους αποταμιεύσησ τους και αν συνεχίσουν να λαμβάνουν χρήματα από τα πακέτα διάσωσης. Η κατανομή των πόρων σε αυτές τις χώρες υπόκειται σε αυστηρούς όρους οικονομικής πολιτικής που υποτασσουν τις χώρες στη λογική της ανωτερω...νοικοκυρας.

Θεμελιωμενο πάνω σε αυτή τη λογική, θα τεθεί σε εφαρμογή ένα ευρωπαϊκό δημοσιονομικό σύμφωνο. Αυτό αποσκοπεί στο να περιορίσει δημόσια χρέη και έτσι έμμεσα τη σταθεροποίηση της χρηματοπιστωτικής αγοράς.Το δημοσιονομικό σύμφωνο προβλέπει την υποβολή των κρατικών προϋπολογισμών στην Ευρώπη, κάτω από ένα ανώτατο όριο του χρέους στο 60%, το οποίο, σε περίπτωση υπέρβασης, πρέπει να συνεχιστει και πάλι μέσα σε 20 χρόνια.Αυτό το ανώτατο όριο του χρέους συμπληρώνεται από ένα ανώτατο όριο του ελλείμματος, το οποίο προβλεπει ενα ανώτατο διαρθρωτικό έλλειμμα του 0,5% του ΑΕΠ .Η επιδραση του δημοσιονομικού συμφώνου ενεργοποιείται αυτόματα και έτσι δεν αφήνει εξαιρέσεις για τις διάφορες αιτίες του χρέους (IMK 2012). Για να προσδιορίστουν οι υπερβάσεις του ορίου του ελλείμματος, καθοριζουν οικονομολόγοι της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, το διαρθρωτικό έλλειμμα και εκτίμουν για το σκοπό αυτό, το παραγωγικό κενό, δηλαδή τη διαφορά μεταξύ της δυνατης και της τρέχουσας παραγωγής της οικονομίας (Schulmeister 2012). Αυτό εχει για τη δημοσιονομική πολιτική των κρατων μεγάλη σημασία , διότι όσο υψηλότερα εχει οριστει το διαρθρωτικό έλλειμμα και ως εκ τούτου ένα μικρότερο ποσοστό του ελλείμματος αποδιδεται στην οικονομική κατάσταση, τόσο περισσότερο θα πρέπει να γινεται οικονομια. Ακριβώς αυτή η μέθοδος υπολογισμού φέρει μεγάλη ελευθερία κινήσεων και αυτό αντικατοπτρίζεται στο γεγονός ότι συχνά διαφέρουν μεταξυ τους οι εκτιμήσεις των διαρθρωτικών ελλειμμάτων, ανάλογα με το ίδρυμα. Για να ξεφυγουμε απο την πορεία εξυγίανσης με δείκτη χρέους 60% ωστε να καταπολεμηθει η υφεση με αποτελεσματα σοβαρής οικονομικής πολιτικής ,εξαρτάται από την συναίνεση των οικονομολόγων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.Η συμμόρφωση με τους κανόνες του δημοσιονομικού συμφώνου θα εξεταζεται στο μέλλον από το Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων (IMK 2012).

Η πολιτική λιτότητας έχει οδηγήσει περιφερειακές χώρες της Ευρώπης σε μια απότομη επιβράδυνση του ΑΕΠ. Αυτό μπορεί να αποδοθεί κυρίως στο δημοσιονομικό πολλαπλασιαστή. Ο δημοσιονομικός πολλαπλασιαστής μας λέει ποιες είναι οι συνέπειες της μείωσης των δημοσίων δαπανών στο ΑΕΠ. Ενας δημοσιονομικός πολλαπλασιαστής του 1,0 θα σήμαινε, ότι η μείωση των κρατικων δαπανών στο ποσό του 1% του ΑΕΠ, θα οδηγουσε σε μείωση του ΑΕΠ κατά 1%. Αυτός ο δημοσιονομικός πολλαπλασιαστής, που προβλεποταν ακόμα και πριν από την κρίση από το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) στο 0.5,διορθωθηκε στα τελη του 2012 απο το ΔΝΤ ανωδικα στο 0,9/1,7,σύμφωνα με την οποία οι βλαβερές συνέπειες της λιτότητας αποδειχθεικαν και εμπειρικά (Διεθνή Νομισματικό Ταμείο 2012). Μια τέτοια πολιτική είναι οντως σε θεση να μειώσει το τρέχον δημοσιονομικό έλλειμμα των κρατών,αλλά αυτό σημαίνει ότι το ΑΕΠ μειώνεται δυσανάλογα, και έτσι ο δείκτης χρέους αυξάνεται αντί να μειώνεται. Η σύγκριση με την νοικοκυρά υστερεί ακριβώς σε αυτό το σημείο,επειδή αυτη, μπορεί να υπολογίζει σε ένα σταθερό εισόδημα. Αλλά οσο περισσότερο ένα κράτος ακολουθει τη λιτοτητα με υψηλό φορολογικό συντελεστή,τοσο περισσοτερο βλαπτεται ο ιδιος, επειδή το εισόδημά του μειώνεται σε μεγάλο βαθμό. Αυτή η επιβλαβής -κατανόηση των δημοσίων οικονομικών καθιστά την πολύ πιο σημαντική αλληλεπίδραση των τομέων εκτός πραγματων. (Schulmeister 2013).Οι παραπάνω περιγράφομενες συνέπειες του χρηματοπιστωτικου πολλαπλασιαστή δείχνουν την αδυναμία αυτής της λογικής.Διοτι σε περιόδους κρίσης, ο ιδιωτικός τομέας δεν μπορεί να αντισταθμίσει την βιαστική υποχώρηση του κράτους. Τα μέτρα λιτότητας, επομένως, δεν συμβάλλουν στην καταπολέμηση του χρέους , αλλά βλαπτουν (Schulmeister το 2012, βλ. Επίσης Frankel 2013). Αυτό αγνοείται απο το δημοσιονομικό σύμφωνο. Το δημόσιο χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ (Eurostat, 2013).

Οικονομολόγοι όπως Tober (2012) και Schulmeister (2012) προβλέπουν ήδη έναν νέο φαύλο κύκλο. Λόγω του ελλειματος σαν κριτήριο δεσμευονται κρατη/μελη σε αυστηρή διατήρηση της λιτοτητας. Αυτό θα οδηγήσει σε μείωση του ΑΕΠ, το οποίο με τη σειρά του αυξάνει την αναλογία του χρέους. Έτσι, η σκληρότητα της μακροπρόθεσμης μείωσης του χρέους, το οποίο επισυνάπτεται δεσμευτικα για 20 χρόνια αυξάνει σημαντικά. Η καθοδική πορεία της μειωσης εξοδων αρχιζει.Διοτι δια του δημοσιονομικου συμφωνου στην Ευρώπη, και ως εκ τούτου και σε χώρες όπως η Γερμανία, η οποία μπορεί να αναχρηματοδοτηθει σπάνια τόσο φθηνα λόγω χρέους άνω του 80% , τιθεται ο μοχλός αποταμιεύσης. (Schulmeister 2012).Το δημοσιονομικό σύμφωνο εστιαζει αποκλειστικα την ευρωπαϊκή πολιτική για την κρίση του δημόσιου χρέους.Το ιδιωτικό χρέος εξακολουθεί να είναι οριακο και αναλυεται ξεχωριστα από τον ιδιωτικό τομέα. Η Ισπανία και η Ιρλανδία θα έχαν επιτευξει το δημοσιονομικό σύμφωνο μέχρι το 2007. Οι κίνδυνοι των οικονομιών τους, που απλά δεν κρυβονταν στον δημόσιο τομέα, δεν παρατηρηθηκαν ακομα και με βοηθεια νεων κανονων. Αλλά ακριβώς αυτοί οι κίνδυνοι του ιδιωτικού τομέα θα ενσωματωθουν στην αξιολογηση της πιστοληπτικής ικανότητας των διαφόρων χωρών εταιρειων αξιολογησης. Γιατί δεν οδηγα απαραίτητα σε καλύτερη βαθμολογία η μεγαλύτερη δημοσιονομική πειθαρχία, όταν ο ιδιωτικός τομέας αναπτύσσεται αντίθετα. Θα μπορούσαν οι βαθμολογίες, ωστόσο, στην πραγματικότητα να ειναι καλλυτεροι και συνολικά σε ευρωπαϊκό επίπεδο το χρέος να μειωνεται, τοτε ακόμα δεν θα μπορουμε να μιλαμε για σταθεροποίηση της χρηματοπιστωτικής αγοράς. Λόγω της ρευστότητας που απελευθερώνεται θα μειωνονταν τα ασφάλιστρα ρισκου στα ομόλογα άλλων χωρών και των επιχειρήσεων. Αποτέλεσμα θα ηταν η δημιουργια νέων φουσκων ,που βρισκουν τελικά το δρόμο τους μέσα από το παγκόσμιο δίκτυο προς την Ευρώπη (Schrooten 2012). Παρά το γεγονός ότι το ιδιωτικό χρέος παρατηρείται στο πίνακα βαθμολογίας του νέου συμφώνου ανταγωνισμού, παραμενη η έρευνα αυτή να είναι ανεξάρτητη από το δημόσιο χρέος. Αλλά δημόσιο και ιδιωτικο χρέος πρεπει να παρατηρούνται μαζί, καθώς υπάρχουν ισχυρές αλληλεπιδράσεις μεταξύ τους . Κράτη μέλη μπορούν να είναι πιο φερέγγυες, μονο εάν καταφέρουν να μειώσουν το σύνολο του ιδιωτικου και δημοσίου χρέους.

Η επίτευξη των στόχων του δημοσιονομικού συμφώνου θα πραγματοποιηθει πιθανότατα κυρίως μέσω διαρθρωτικών περικοπών των δαπανών, διοτι η αυξήση φόρων δεν ειναι ελκυστικη .Αυτη η μονομερης ενοποίηση οδηγεί σε άμβλυνση της οικονομικής ανάπτυξης και μείωση των κρατικών εσόδων από το εισόδημα και τα κέρδη τους φόρους. Επειδη με το δημοσιονομικό σύμφωνο η πολιτικη της λιτότητας είναι δεσμευτική για το σύνολο της ζώνης του ευρώ, ενισχυεται αυτή η δυναμική σημαντικά, επειδή οι αποταμιευσεις μιας χώρας δεν αντισταθμίζεται από τις επενδύσεις και την κατανάλωση σε άλλες χώρες. Μέσα από αυτές τις αρνητικές επιπτώσεις στην οικονομία, θα μπορούσαν τα επιτόκια των κρατικών ομολόγων να αυξηθουν ακόμη περισσότερο, αντί ελπίζοντας να μειωθουν.

Μια πολιτική λιτότητας, η οποία βασιζεται κυριως στη μείωση των κρατικών δαπανών, δεν ενεργει αντιθετα στην ταση των τελευταιων ετων. Μεγάλο μέρος επενδυτων βάζουν τα χρήματά στη χρηματοπιστωτική αγορά αντί να επενδύσουν στην πραγματική οικονομία, με αποτέλεσμα ο όγκος των επενδύσεων στην Ευρώπη να έχει μειωθεί.

Η πολιτική επιτάχυνε αυτή την τάση, δεδομένου ότι η μείωση των κρατικών δαπανών κατ 'ανάγκην επιφερει μια μείωση των δημοσίων επενδύσεων σε τομείς όπως η εκπαίδευση ή τις υποδομες . Αυτό οδηγεί σε μείωση της κατανάλωσης και χαμηλότερη επενδυτική δραστηριότητα στην πραγματική οικονομία. Eίναι αδύναμη η εγχώρια ζήτηση, τοτε η στρατηγική στις χώρες όπως η Γερμανία ήταν να αντισταθμίσει την έλλειψη της εγχώριας ζήτησης μέσω εξαγωγών και, επομένως, για τη δημιουργία ισορροπίας στις εμπορικές συναλλαγές με άλλες χώρες. Αυτό πιθανό να συνεχίσει να είναι όλο και πιο δύσκολο με το δημοσιονομικό σύμφωνο, επειδη οδηγει σε κάθε χωρα της ευρωζωνης, σε άμβλυνση της εγχώριας ζήτησης (Schulmeister 2013) και έτσι, δημιουργει πρόβλημα ειδικά σε χώρες με εξαγωγικό προσανατολισμό.Με τα μέτρα λιτότητας, δηλαδή με τις περικοπές του κοινωνικού κράτους, θα χασουν μικροι εισοδηματιες μέρη του εισοδήματος τους από την πλευρά του κράτους πρόνοιας στην οποία είχαν, τα οποια δικαιουντο χάρη στο συστημα κοινωνικης ασφαλισης.Αυτό είναι ένα επιπλέον βάρος στην εγχώρια ζήτηση, καθώς λόγω του χαμηλού ρυθμού αποταμιευσης,χαμηλότερες εισοδηματικές ομάδες ξοδευουν σε αντίθεση με τις ομάδες υψηλού εισοδήματος, μεγάλα τμήματα του εισοδήματός τους. Για το λογο οτι, το δημοσιονομικό σύμφωνο οικονομικής πολιτικής ακολουθει μια αντικυκλική δηλ.αντιθετα στον επιχειρησιακο κυκλο,κυμαινομενη πολιτικη, με τεράστιες προϋποθέσεις και, επομένως, χρονικα αναποτελεσματικό (Schulmeister 2013 βλέπε επίσης IMK 2013), μεταβαλλεται σε προ-κυκλική - δηλαδή παράλληλα στον επιχειρησιακο κυκλο,να υποχρεώσει τα κράτη σε λιτοτητα. Επειδη σε περιοδους ελλατωσης του ΑΕΠ, μπορει να αναθεωρηθει η δυνητική παραγωγή γρήγορα προς τα κάτω, σύμφωνα με την οποία το διαρθρωτικο μερίδιο του ελλείμματος του προϋπολογισμού των κρατών αυξανεται.Εξ αιτιας του δημοσιονομικου συμφωνου μεγαλωνει αναγκαστικα και η αναγκη μετρων λιτοτητας.(Tober 2013 βλ. Επίσης Schulmeister 2012). Η πιεση για αποταμιευση θα μπορούσε να περιορίσει τη χρήση των αυτόματων σταθεροποιητών, όπως τα επιδόματα ανεργίας ή παρόμοια μέτρα,ετσι ωστε σε οικονομικές αλλαγές να εμποδίσει στη σταθεροποίηση της εγχώριας ζήτησης

Η επίδραση των κρατικών δαπανών είναι κυρίως μια ανακατανομή του εισοδήματος από τα υψηλότερα εισοδήματα σε χαμηλότερα . Αυτή η αναδιανομή περιορίζεται σημαντικά από την δημοσιονομική πειθαρχία. Αυτό είναι προβληματικό, όχι μόνο για λόγους δικαιοσύνης. Αυτή η ανακατανομή ενισχύει την εγχώρια ζήτηση μέχρι στιγμής ετσι ωστε μερη του εισοδήματος των δικαιούχων υψηλών εισοδημάτων και, συνεπώς, τα υψηλά ποσοστά αποταμίευσης να αναδιανέμονται μέσω της κοινωνικής ασφάλισης σε δικαιούχους χαμηλου εισοδήματος με πολύ χαμηλά ποσοστά αποταμίευσης.Επειδη οι περικοπές αρχίζουν απο το κράτους πρόνοιας κατά κύριο λόγο (Schulmeister 2012), οι αποδέκτες των παροχών κοινωνικής ασφάλισης και των κρατικών αξιωματούχων εχουν απώλειες εσόδων. Δεδομένου ότι προσβαλονται ιδιαίτερα μικρα εισόδηματα το ιδιωτικό χρέος συνεχίζει να αυξάνεται.Αυτό είχε αυξηθεί σημαντικά κατά τα τελευταία χρόνια, γιατί τα νοικοκυριά προσπάθησαν να διατηρήσουν το βιοτικό τους επίπεδο με τη συνεχή απώλεια εισοδήματος,σταθερήο. Για το σκοπό αυτό θα έπρεπε να χρεωθουν περισσότερο. Λόγω του αυξανόμενου χρέους των νοικοκυριών, η πιθανότητα επικίνδυνων φουσκων, αυξάνεται. Επιπλέον, οι δημόσιες δαπάνες με τη μορφή των δημοσίων επενδύσεων μπορεί να έχουν επίσης σαν αποτελεσμα μια μακροπρόθεσμη ευημερία (Schrooten 2012). Η Χρηματοδότηση, αρα μέσω του χρέους μπορεί και να δικαιολογηθεί. Επενδύσεις στον τομέα της εκπαίδευσης, της έρευνας και των υποδομών στον τομεα μεταφορών, ειναι τέτοιες επενδύσεις,που απο την μια βραχυπροθεσμα αυξανουν την εσωτερικη ζητηση,απο την αλλη, το δυναμικο μιας οικονομιας προωθουν,αυξανουν τις ιδιωτικες επενδυσεις(Miller / Skidelsky 2013) και οδηγουν συνολικα σε μεγαλύτερη ισότητα στην κατανομή.

πηγή

Flassbeck, H. (2012): Zehn Mythen der Krise, Berlin.

IMK, OFCE & WIFO (2012): Fiskalpakt belastet Euroraum, IMK Report, März 2012, 40.

Schrooten, M. (2012): Europäische Schuldenbremse: Disziplinierung der Haushalte oder Einschränkung der Finanzpolitik? FES, Perspektive, Mai 2012, 5.

Schulmeister, S. (2012): Am Ende der Sackgasse des Finanzkapitalismus – Was tun?, Wien.

Eurostat (2013): Öffentlicher Schuldenstand des Euroraums stieg auf 92,2 % des BIP, Pressemitteilung Euroindikatoren, 22. Juli 2013, 114/2013.

Frankel, J. (2013): The Economist‘s Stone, 13. März 2012, (abgerufen am 17. Juli 2013).

Internationaler Währungsfonds (IWF) (2012): World Economic Outlook: Coping with High Debt and Sluggish Growth, Oktober 2012,

Schrooten, M. (2012): Europäische Schuldenbremse: Disziplinierung der Haushalte oder Einschränkung der Finanzpolitik? FES, Perspektive, Mai 2012, 5.

Schulmeister, S. (2012): EU-Fiskalpakt: Strangulierung von Wirtschaft und Sozialstaat, 11.

Tober, S. (2012): Schriftliche Stellungnahme zur öffentlichen Anhörung des Haushaltsausschusses des Deutschen Bundestages am 7. Mai 2012 (Fiskalpakt und ESM), IMK Policy Brief, Düsseldorf, 9.

Tober, S. (2012): Schriftliche Stellungnahme zur öffentlichen Anhörung des Haushaltsausschusses des Deutschen Bundestages am 7. Mai 2012 (Fiskalpakt und ESM), IMK Policy Brief, Düsseldorf, 9.

Schrooten, M. (2012): Europäische Schuldenbremse: Disziplinierung der Haushalte oder Einschränkung der Finanzpolitik? FES, Perspektive, Mai 2012, 5.

Schrooten, M. (2012): Europäische Schuldenbremse: Disziplinierung der Haushalte oder Einschränkung der Finanzpolitik? FES, Perspektive, Mai 2012, 5.

Schulmeister, S. (2012): EU-Fiskalpakt: Strangulierung von Wirtschaft und Sozialstaat, 11.

Flassbeck, H. (2012): Zehn Mythen der Krise, Berlin.

IMK, OFCE & WIFO (2012): Fiskalpakt belastet Euroraum, IMK Report, März 2012, 40.

Tober, S. (2012): Schriftliche Stellungnahme zur öffentlichen Anhörung des Haushaltsausschusses des Deutschen Bundestages am 7. Mai 2012 (Fiskalpakt und ESM), IMK Policy Brief, Düsseldorf, 9.

Schrooten, M. (2012): Europäische Schuldenbremse: Disziplinierung der Haushalte oder Einschränkung der Finanzpolitik? FES, Perspektive, Mai 2012, 5.

Schulmeister, S. (2012): EU-Fiskalpakt: Strangulierung von Wirtschaft und Sozialstaat, 11.

Miller, M. / Skidelsky, R. (2013): Supply matters – but so does demand, Financial Times, 18. Februar 2013.

Schrooten, M. (2012): Europäische Schuldenbremse: Disziplinierung der Haushalte oder Einschränkung der Finanzpolitik? FES, Perspektive, Mai 2012, 5.

Schulmeister, S. (2012): EU-Fiskalpakt: Strangulierung von Wirtschaft und Sozialstaat, 11.